Nieuws

Glasvezel wacht op initiatieven van burgers

Map Gaswinning

De vraag naar snel internet op het platteland groeit en groeit. Commerciële kabelleggers zien echter geen heil in deze onrendabele gebieden en dus komt het neer op particulier initiatief. Op het provinciehuis ligt 60 miljoen euro subsidiegeld klaar, nu de initiatieven nog.

Ze wilde vorige week snel een berichtje op internet gooien, maar toen wist gedeputeerde Sietske Poepjes van de Provincie Fryslân ook direct weer waarom ze te gast was in Hoornsterzwaag. “De verbinding is hier best wel slecht.” Dat gaat veranderen, als het aan de initiatiefgroep Glasvezel in de Oosthoek ligt (zie kader). Dit soort projecten zijn koren op de molen van de gedeputeerde. “Glasvezel is de infrastructuur van de 21e eeuw. Daar zetten we als provincie vol op in.”

Snel internet is voor dorpsbewoners al de gewoonste zaak van de wereld. Het grote Friese buitengebied moet echter vaak nog internetten via een telefoonkabel. Dat betekent beperkte bandbreedte en dus langzaam internet. Commerciële kabelexploitanten vinden deze gebieden niet interessant, de investeringen per aansluiting zijn te hoog. “In de gemeente Opsterland valt twintig procent van de adressen onder deze zogenaamde witte gebieden”, vertelt Pepijn Lavrijssen van Fryslân Ring, dat zich inzet voor de aanleg van glasvezel. Daarmee heeft Opsterland de meeste witte adressen van alle Friese gemeenten. Het belang van snel internet neemt toe. Niet alleen voor particulier vermaak, maar zeker ook voor ondernemers, onderwijs en zorg. Projecten waarin zelfstandig wonende ouderen via een laptop contact hebben met zorgverleners zijn bijvoorbeeld succesvol. Maar dan moet er wel goed internet zijn.

Waar commerciële partijen het laten afweten, ligt de bal bij particuliere initiatieven. Bewoners die samen een glasvezelnetwerk aanleggen. De provincie heeft 60 miljoen euro gereserveerd om deze initiatieven te ondersteunen. Het succes van deze projecten staat of  valt met het aantal deelnemers. Hoornsterzwaag is op de goede weg, in Langedijke is men al met de aanleg begonnen. Daar hadden de initiatiefnemers de plannen op tijd klaar om zich aan te kunnen melden als één van de acht provinciale pilotprojecten. Het leverde extra subsidie op. Voor het einde van het jaar beschikken 135 woningen in Langedijke over snel internet via de glasvezelkabel. Een initiatief in Olterterp was niet op tijd klaar om zich aan te melden als pilotproject.

Financiering
De kosten voor aanleg van glasvezel in het buitengebied verschillen per gebied en zijn afhankelijk van de verspreiding van de adressen en obstakels in het gebied. Graven kost bijvoorbeeld 4 euro per meter. Boren onder bomen of waterwegen het drievoudige. De aanleg combineren met andere werkzaamheden drukt de kosten. Zo is in Hoornsterzwaag al een mantelbuis aangelegd bij eerdere graafwerkzaamheden langs de Schoterlandseweg. De glasvezelkabel kan er straks zo doorheen.

Fryslân Ring heeft berekend dat de gemiddelde aansluitkosten voor glasvezel in de witte gebieden 3.200 euro per aansluiting zijn. Lavrijssen denkt dat dit een representatief bedrag is voor de aansluitingen in Opsterland en directe omgeving. De initiatiefnemers moeten deze kosten samen opbrengen. De provincie helpt met een subsidie van 500 euro per adres en met leningen met lage rentes. Projecten worden ondergebracht in stichtingen. De deelnemers betalen hun bijdrage in één keer of via contracten over langere tijd. Hoornsterzwaag gaat voorlopig uit van 30 euro per maand gedurende tien jaar. In Langedijke is de provinciale subsidie hoger en liggen huizen dichter bij elkaar. Daar betalen de gebruikers straks 10 euro per maand. Deze netwerkkosten komen bovenop de maandelijkse abonnementskosten die gebruikers aan een provider betalen.  Combinatieabonnementen voor telefoon, internet en tv via glasvezel leveren  vaak een besparing op bijvoorbeeld telefoonkosten. De netto meerkosten komen daardoor lager uit.

Glasvezel in de Oosthoek
De initiatiefnemers in Hoornsterzwaag willen glasvezel aanleggen in een gebied tussen Hoornsterzwaag en Donkerbroek met circa 500 adressen. Hiervan heeft nu 45% gezegd belangstelling te hebben, dat moet minimaal 70% worden. Dan wordt het project verder uitgewerkt en komen op basis van offertes de daadwerkelijke kosten in beeld. Geïnteresseerden kunnen dan aangeven of ze definitief mee willen doen. Als alles meezit, kan het netwerk in 2015 worden aangelegd. www.glasvezelindeoosthoek.nl

Rol gemeenten
Het initiatief voor de aanleg van glasvezelnetwerken ligt vooral bij de particulieren. Gemeenten faciliteren, maar stellen niet direct geld beschikbaar. Ooststellingwerf staat wel garant voor de financiering van het project Langedijke.  Gemeenten kunnen ook helpen door werkzaamheden aan wegen en nutsvoorzieningen te combineren met de aanleg van glasvezel. Dat spaart enorm in de kosten. Het College van B en W van Opsterland komt volgens wethouder Piet van Dijk nog voor het einde van het jaar met een plan hoe plaatselijke initiatieven te stimuleren en te ondersteunen. Volgens raadslid Johan Sieswerda van OpsterLanders komt dat wel wat aan de late kant. Hij hamert al jaren op dit thema. “Het is verbijsterend dat Opsterland niet eerder op de wagen is gesprongen. Dan hadden we veel subsidie binnen kunnen binnenhalen en waren we nu al veel verder geweest. Ik begrijp niet waarom het ambitieniveau lang zo laag lag.”

Interesse melden
Fryslân Ring heeft een website waar geïnteresseerden voor glasvezel in het buitengebied zich kunnen melden. Ze krijgen dan een berichtje terug met het aantal meldingen uit hun omgeving. Het is de bedoeling dat er dan vanzelf ambassadeurs opstaan die in een gebied verdere initiatieven uitwerken.  

www.friesland.opglas.nl.