Nieuws

1.154 zonnepanelen op daken kalverstallen

Camera Sietse de Boer Potlood Arend Waninge

Ondernemen met lokale en regionale ogen. Dat past precies bij de familie Herder in Wijnjewoude. De stroom van de onlangs op hun kalverstallen geïnstalleerde zonnepanelen leveren ze aan  Energie VanOns, waardoor de lokale energiecoöperatie WEN meeprofiteert. 

Jildert Herder ziet het eigenlijk al helemaal voor zich. Dorpsgenoten uit Wijnjewoude die straks over de Tjalling Harkeswei bij hen langs fietsen en dan tegen hun kinderen zeggen: ‘Kijk, hier wordt de stroom geproduceerd die wij gebruiken.’ Dat is binnenkort een realistisch scenario. Sinds halverwege maart liggen er 1.154 zonnepanelen op de kalverstallen van de familie Herder. Goed voor een productie van 325.000 kWh per jaar. Iets minder dan de helft heeft het bedrijf nodig voor eigen gebruik, de rest gaat binnenkort het net op. Voor het zover is, moet het nieuwe trafohuisje worden aangesloten dat sinds deze week bij het bedrijf voor aan de weg staat. Jildert: “It netwurk wie dochs net swier genôch, al seinen se earst dat it wol koe.”

De familie Herder levert de opgewekte stroom die over is aan Energie VanOns. Fokke Herder: “It is moai dat it sa oanslút op wat der hjir yn de regio bart. Dêr hâlde wy fan.” Het past in hun bedrijfsfilosofie. Ze houden Nederlandse kalveren die ze deels voeren met wei van zuivelboerderijen in de buurt, zoals De Gelder en De Deelen in Tijnje. Bij de bouw van de stallen en de installaties werkt de familie Herder met lokale bedrijven.

Het thema duurzaamheid staat al jaren bij Jildert op de radar. Hij was betrokken bij de opvolger van het gemeentelijke Koploperproject dat onder andere keek naar de CO2-voetprint van het bedrijf. Energieverbruik is daarbij een belangrijk onderwerp en zo kwamen ook zonnepanelen in beeld. Ze moesten toch al investeren in de hoofdaansluiting van het elektrisch. De capaciteit was op piekmomenten, wanneer de ventilatie optimaal draait en de apparatuur in de voerkeuken aanslaat, maar amper toereikend. Bovendien bestond het dak van een deel van de stallen nog uit asbest. Fokke: “Ek dêr moast wat gebeure. Wy tochten: mei sinnepanielen kinne wy miskien wat fan de kosten weromfertsjinje.”

En dus werd er gerekend en een SDE-subsidie aangevraagd. “Dy hiene wy samar binnen. Dan rekkent it al oars. Spitich wie dat de subsydzje op asbestsanearing fuortfoel. Dat skeelde 4,50 euro de kante meter. Us dak wie wol sterk genôch om sinnepanielen te pleatsen.” Met de inkomsten uit de SDE-subsidie en de opbrengsten van de te leveren stroom was het project rond te rekenen. Het betekent niet dat het bedrijf geen stroom meer hoeft te kopen. Jildert laat op de telefoon een grafiekje zien waaruit blijkt dat ze ’s nachts stroom moeten kopen, dan leveren de panelen niets op. Overdag blijft er stroom over en dat wordt verkocht. Als grootverbruiker kan de familie Herder niet salderen, wat particulieren wel kunnen. “Wij betelje foar de ynkeap 2 sint mear as dat wy by ferkeap barre.” Jildert denkt ook al een stap verder. Op papier is het bedrijf nu CO2-neutraal. “As der straks CO2-heffingen komme, sitte wy oan de goede kant.”

Binnen de landbouwsector bestaan er ook constructies waarbij boeren hun dak verhuren aan een externe partij die er dan eigen zonnepanelen op legt. Dat zien Fokke en Jildert absoluut niet zitten. “At der wat gebeurt, dan sit je mei meardere fersekeraars. En hoe sit it mei it ûnderhâld oan it dak en de CO2-rjochten? Wy fine dat der tefolle risiko’s oan sitte. No binne wy sels baas en mei de tasizzing fan 15 jier SDE-subsydzje yn de bûse wie finansiering net lêstich en net djoer.”

Voor Fokke Herder past het avontuur met het zonnedak in zijn manier van ondernemen. “At jo kânsen sjogge of krije, dan moatte jo dy pakke. Sa is it ek mei de sinnepanielen.”

www.herderagro.nl

Vier tips

Fokke en Jildert Herder hebben vier tips voor agrarische ondernemers die ook denken aan een zonnedak op hun bedrijf.

  1. Netbeheer
    Overleg voordat je begint met netbeheerder Liander en leg alles zwart-op-wit vast. Fokke en Jildert waren keer op keer verbaasd over de gang van zaken over dan weer wel, dan weer niet noodzakelijke aanpassingen en de bijbehorende planning.
  2. Sterkte dak
    Kijk vooraf goed naar de sterkte van het dak. De verkopers van de panelen hoor je daar niet over, vertelt Fokke. Maar hij kent gevallen in de buurt waar na het verwijderen van het oude dak bleek dat de constructie onvoldoende was voor het plaatsen van zonnepanelen.
  3. Eigen installateur
    Schakel je eigen installateur in, die kent de situatie op het bedrijf het best. Zo voorkom je dat installateurs bij calamiteiten naar elkaar wijzen. Bovendien komen storingen altijd op ongeschikte momenten en dan is een installateur in de buurt meer dan welkom.
  4. Spreid risico’s
    De familie Herder koos voor het SolarEdge-systeem, waarbij steeds twee panelen zijn gekoppeld. Zo zijn de prestaties per twee panelen te volgen en zie je dus ook sneller wanneer een paneel kapot is. Bovendien ontstaat er bij deze manier van aanleggen minder spanning op het dak bij calamiteiten.

Energie VanOns

Energiebedrijf Energie VanOns koopt en verkoopt groene energie die in de regio is opgewekt. Het coöperatieve energiebedrijf is eigendom van de koepels van energiecoöperaties in Friesland, Groningen en Drenthe. Hierbij is ook Wijnjewoude Energie Neutraal (WEN) aangesloten. De winst van Energie VanOns vloeit terug naar de dorpscoöperaties. Bovendien levert elke aansluiting de lokale coöperatie jaarlijks 75 euro op, die zij kan besteden aan duurzaamheidsprojecten in het dorp. Circa vijftig aansluitingen in Wijnjewoude zijn op deze manier aangesloten. Na de zomer volgt een wervingscampagne in Wijnjewoude en omgeving. wen.frl