Nieuws

Analyse: Kritiek op Opsterlandse transparantie

Potlood Arend Waninge

Het zijn niet de fraaiste weken voor het Opsterlandse blazoen. In drie gevallen maken rechters en bezwarencommissie uiterst kritische opmerkingen over collegebesluiten. Kern van de bezwaren: de besluiten zijn niet voldoende onderbouwd, transparantie ontbreekt.

Het klinkt logisch. Wanneer het college van B en W besluiten neemt, moeten daar duidelijke argumenten voor zijn. Dat vraagt transparantie en goede onderbouwing. Er mag geen willekeur zijn. Volgens de Bezwarencommissie Opsterland (BCO) voldoet Opsterland niet aan die eis bij haar weigering mee te werken aan een proefboring naar gas in Nij Beets. Bij een procedure tegen de verruiming van de openingstijden van het Polderhoofdkanaal was de rechter ook al kritisch over de onderbouwing van het besluit. En daar kwam vorige week nog een rechtelijke uitspraak bij over het aanbesteden van het onderhoud van sportvelden. Die moet overnieuw.

Onafhankelijk

Zet lijkt juridische muggenzifterij, maar dat is het niet. Dat er bij een besluit een teleurgestelde partij is, hoort er bij. Daarom is het goed dat er altijd bezwaar mogelijk is en een derde onafhankelijke partij kijkt naar hoe een besluit tot stand is gekomen. In eerste instantie is dat de BCO, in een later stadium desnoods de rechter. Als deze onafhankelijke partijen kritisch zijn over de onderbouwing van een besluit, mag het gemeentehuis zich dat aanrekenen. Bij besluiten moet er aandacht zijn voor juridische houdbaarheid. Maar in sommige dossiers is er naast de juridische werkelijkheid ook een politieke werkelijkheid. En deze kunnen fors verschillen. Mooi voorbeeld is het gasdossier.

Bestemmingsplan

Bijna niemand staat te springen om nieuwe boortorens in de gemeente. Exploitant Vermilion is dan ook zeker dat haar plannen op weerstand stuiten. De gemeenteraad gaf het college zelfs opdracht om alles in het werk te stellen nieuwe gasboringen tegen te gaan. Een eenvoudige uitspraak waar de b├╝hne blij mee is. Uitvoering is echter een stuk lastiger als de eigen regelgeving niet bij deze uitspraak aansluit. En dat lijkt in Opsterland het geval. Het nog jonge bestemmingsplan buitengebied heeft namelijk veel te weinig geregeld over gaswinning en de bijbehorende proefboringen. Opsterland is zelfs de enige gemeente in Zuid-Friesland waar Vermilion zonder vergunning seismisch onderzoek kan uitvoeren. Hier mag de gemeenteraad kritisch naar zichzelf kijken. Geen enkel raadslid dat nu zo tegen gaswinning protesteert, heeft gaswinning bij de behandeling van het bestemmingsplan ter sprake gebracht.

Dat het bestemmingsplan nu niet meer aansluit bij het politieke en maatschappelijke standpunt over gasboringen doet er voor Vermilion niet toe. Voor hen geldt alleen het huidige bestemmingsplan. Terecht stelt de Bezwarencommissie Opsterland dat wanneer de raad niet meer achter het bestemmingsplan staat, zij het bestemmingsplan moet aanpassen. Maar dat kost in de praktijk anderhalf jaar.

Om aan de wens van verontruste burgers en verontruste raad tegemoet te komen, koos het college van B en W er voor om niet mee te werken aan de proefboring. Terwijl het college tot op de laatste dag communiceerde dat ze de proefboring niet kon keren, waren er tenslotte allerlei redenen om dat toch te doen. Niet gek dat de bezwarencommissie daar kritisch over is. Bovendien vindt de BCO dat deze argumenten deels niet voldoende onderbouwd en deels niet ter zake doende zijn.

De uitspraak van de bezwarencommissie lijkt een volle munitiekast voor de juristen van Vermilion om bij de rechtbank sterk te staan tegen de halsstarrige Opsterlandse weigering.