Ondernemen

Andries Huisman heeft oplossing voor deel stikstofprobleem

Camera Sietse de Boer Potlood Arend Waninge

Het zou zomaar eens kunnen dat een vinding van Andries Huisman uit Gorredijk een fikse rol gaat spelen bij het oplossen van het stikstofprobleem in de landbouw. Hij ontwikkelde een toevoeging voor mest die stikstof en fosfaat bindt. “Mar noch belangriker is dat de kwaliteit fan it gers folle better wurdt.”

Het zijn spannende tijden voor Andries Huisman (48) en zijn bedrijf FarMin. Hij vergadert op hoog niveau mee over de aanpak van het stikstofprobleem. Huisman heeft voor de beleidsmakers een kant-en-klare oplossing, die in zijn ogen de stikstofuitstoot van de landbouw in het Noorden misschien wel met twee miljoen kilo kan verminderen. “At alle molkfeebedriuwen dit brûke, komme wy in hiel ein sûnder dat der in diel fan de feestapel hoecht te ferdwinen.” Er liggen in Noord-Nederland volgens Huisman miljoenen klaar om de landbouw verder te helpen in het stikstofdossier. “It útkeapjen fan boeren lost it stikstofprobleem net op. Se kinne it jild better yn oare oplossingen ynvestearje.”

Wachten op provincies

Huisman heeft wel een suggestie: het automatische doseringssysteem Smart Farming (Stuvital). Hiermee kunnen boeren zijn middel FarMin-g toevoegen aan de mest (zie kader). “It systeem is krekt klear.” Het toevoegmiddel was er al, het doseringssysteem was volgens Huisman nog de ontbrekende schakel. Uit een eerder door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) opgezet onderzoek was al gebleken dat het gebruik van FarMin-g de stikstofuitstoot met wel 30 procent kan verminderen. “Mar in oerheid moat wol hanthavenje kinne. Se wolle kontrolearje kinne oft de boer it middel ek wol echt brûkt. Dat kin no.” Huisman presenteerde zijn systeem al in samenwerking met de Noordelijke Ontwikkelingmaatschappij (NOM) aan de noordelijke provincies. “It is no wachtsjen op harren beslút.” Er staat veel op het spel. Volgens Huisman hebben de overheden veel baat bij het creëren van stikstofruimte.

En dan te bedenken dat het oplossen van het stikstofprobleem eigenlijk maar bijvangst is. Huisman ontwikkelde de mesttoevoeging FarMin-g in eerste instantie om de stikstof en fosfaat uit de mest beter te benutten. “Eins makkest keunstmest yn de strontput.” Door gebruik van de verrijkte mest verbetert de bodemgezondheid en wortelen gewassen beter. En dat leidt tot hogere opbrengsten, ook in droge perioden. Bovendien heeft gras een hogere voedingswaarde. En dat leidt volgens Huisman tot bijzondere resultaten. Hij laat op zijn telefoon een berichtje zien van een van de circa tweehonderd boeren die het middel al gebruiken. “Se hâlde my allegearre op de hichte.” De boer in kwestie meldt dat hij vorig jaar 110.000 liter meer gemolken heeft, met dezelfde krachtvoerkosten. “De kij ha dus folle mear út it gers helle. Mei dit soarte sifers bin ik bliid.” Gevolg van de extra kwaliteit gras is dat de boeren tot wel de helft minder kunstmest kunnen gebruiken en dat ook de hoeveelheid te voeren krachtvoer afneemt. Dat zorgt voor een fors kleinere CO2-voetprint van de landbouw.

Magnesiumgebrek

Andries Huisman begon ongeveer zes jaar geleden met de ontwikkeling van het mestadditief. Het overlijden van zijn vader Rijkele was het startpunt. De in Gorredijk en omgeving bekende oud-makelaar leed aan alzheimer. Andries dook in de achtergronden en kwam in contact met Richard Den Nijl in het UMCG in Groningen. Den Nijl legt de link tussen alzheimer en magnesiumgebrek in de voeding. “Dat pakte my. En it iten begjint yn de lânbou. Sa ha ik fierder socht.” Zo kwam Andries op het spoor van het mineralenmengsel magnesiumchloride. Het bedrijf Nedmag wint het vloeibare mengsel in de buurt van Veendam op 1.500 tot 2.000 meter diepte. FarMin heeft de exclusieve distributie voor Nederland. Andries Huisman zet nu vol in op het verdere vermarkten van het middel. De makelaardij, waarin hij ook jaren actief was, staat inmiddels op een laag pitje.

Huisman ondervond in het begin veel argwaan. Hij wijt dat aan het feit dat er in het verleden wel meer ‘wondermiddeltjes ‘zijn geweest die aan mest werden toegevoegd. “Mar dat kaam noait goed fan de grûn. Ek omdat bedriuwen dêr faak geheimsinnich oer dienen. Se woene net sizze wat der yn de middeltsjes siet. Dat doch ik wol. It is wat it is.” Onderhand weet een groeiende groep boeren hem wel te vinden. “De sifers fan oare boeren oertsjûgje harren.”

Huisman rekent op een grote doorbraak in het noorden van het land. Hij was twee jaar geleden ook al in de Verenigde Staten, maar corona heeft de verdere ontwikkeling daar eerst gestopt. Andries verwacht het middel naast rundermest ook in varkens- en kalvermest te kunnen gebruiken.

FarMin-g: de werking

Het mestadditief FarMin-g bestaat uit een mineralenmengsel met vooral magnesiumchloride, dat de in de mest aanwezige meststoffen ammonium en fosfaat bindt. Zo ontstaat struviet. Deze langzaam werkende meststof ‘voedt’ de gewassen over een langere periode. Door de binding van ammonium in mest is de ammoniakemissie lager en dat zorgt voor minder geur en een betere benutting van fosfaat en stikstof.