Nieuws

CDA: ‘Dit is net út te lizzen’

Camera Sietse de Boer Potlood Arend Waninge Map Collegevorming Opsterland

Het CDA staat in Opsterland eerst aan de zijlijn bij de vorming van een nieuw college, terwijl verliezer PvdA mag aanschuiven bij Opsterlands Belang en ChristenUnie. Deze uitkomst van de informatieronde verraste veel fracties. Het leidde maandagavond tot een fel debat. 

CDA-fractievoorzitter Wietze Kooistra was maandagavond zo nu en dan ongemeen fel op informateur Marcel van Opzeeland. “At jo nei de boargers lústerje wolle, moatte jo sa net begjinne. Dizze útkomst docht gjin rjocht oan de ferkiezingsútslach. Jo begjinne mei twa ferliezers, dat is unyk en net oan boargers út te lizzen.” Dat het CDA aan de zijlijn staat is voor de alom geroemde wethouder Kooistra en zijn partij teleurstellend. Maar het was vooral de manier waarop. Het moet bij de collegevorming in Opsterland dit keer allemaal transparanter en alle partijen mogen meepraten.

Procedure niet bekend

Tijdens de informatieronde van informateurs Marcel van Opzeeland en Anko Postma, beiden Opsterlands Belang, mochten alle fracties een voorkeurscoalitie aangeven. Deze voorkeuren hebben de informateurs gewogen naar grootte van de fractie. De wens van Opsterlands Belang (zes zetels) woog dus drie keer zo zwaar als die van de VVD (twee zetels). Bij deze rekenmethode verwierf het CDA acht en de PvdA dertien stemmen. En dus concluderen de informateurs dat de meerderheid van de raad de voorkeur geeft aan PvdA ten koste van het CDA. Ondanks alle beoogde openheid was deze procedure vooraf niet bij de partijen bekend, bleek maandagavond. Kooistra: “Boppedat ha wy net de kâns hân ús ferhaal goed te dwaan.” De ergernis was helemaal compleet toen het CDA in hun ogen ten onrechte een aantal labels van de informateurs kreeg opgeplakt: conservatief, ouderwets en niet transparant. “Dêr moatte jo mei oppasse. Wy wurde fuortset mei âlde polityk.”

Volgens de informateurs willen veel partijen veranderingen om aan de grote maatschappelijke ontwikkelingen het hoofd te kunnen bieden. Bovendien vinden partijen dat Opsterland vaak niet ambitieus genoeg is. De informateurs concluderen dat er behoefte is aan nieuwe manieren van werken en besturen en wellicht aan nieuwe hoofdpersonen.

Helemaal opnieuw

Om het tij te keren kwamen VVD, CDA en GroenLinks-OpsterLanders met een motie om de hele informatieronde over te doen, maar dan onder leiding van een onafhankelijke informateur. Hielke de Vries (VVD): “Wy wolle in goede start meitsje.” Bovendien wilden de partijen een vierde collegepartij op voorhand niet uitsluiten, terwijl andere fracties een gedoogpartij zonder wethouder niet zagen zitten. De motie kreeg van de overige fracties geen enkele steun. Roel Vogelzang: “Dan soene we nei de wedstriid de rigels feroarje en de wedstriid opnij spylje.” En dus eindigde de informatieronde met het besluit dat Opsterlands Belang (6 zetels), PvdA (3) en ChristenUnie (2) het eerst samen gaan proberen. Dat doen ze onder leiding van oud-Tweede Kamerlid Anne-Wil Lucas uit Bakkeveen.

Willemijn Bruining herhaalde meerdere keren dat dit nog geen gelopen race is. “Wij waren net zo verrast als andere partijen met de uitkomst. Inhoudelijk zijn er met PvdA nog wel wat verschillen. We schrijven het CDA dus ook zeker nog niet af.” Ook Gerrit Weening (CU) was helder. Dit was niet zijn eerste keuze. “Dizze kombinaasje seach ik net oankommen en wie ek net wat de kiezer woe. De PvdA hat wer ferlern, mar mei wol oanskowe.” Bovendien was het huidige college (OB, CU en CDA) goed bevallen. “Hiel goed sels en dy ûnderfining ha wy mei de PvdA noch net. Wy sille elkoar goed djip yn de eagen sjen.”

Restzetelcoalitie

De enige zetelwinnaar in Opsterland, GroenLinks-OpsterLanders, vond de hele procedure wel ‘heel mathematisch’. Fractievoorzitter Elske Beintema sprak over een restzetelcoalitie. Zowel Opsterlands Belang als de PvdA pakten een restzetel, terwijl de beoogde coalitie maar een meerderheid van één zetel heeft (11 van de 21).

De PvdA is vanzelfsprekend blij met de gang van zaken. Als enige partij een zetel verliezen (van 4 naar 3) en toch aan tafel schuiven. Fractievoorzitter Roel Vogelzang denkt dat dit voor de PvdA een beloning is voor haar opstelling in de afgelopen jaren: loon naar werken. “Wy ha ús bêst dien in ein te meitsjen oan it fijân-tinken en polityk bedreaun op de ynhâld. De PvdA hat in gen om te bestjoeren, dat wy dogge graach mei.” Raadslid Libbe de Vries uit Frieschepalen is kandidaat-wethouder voor de PvdA.