Cultuur

De eik van de Lycklama’s

Potlood Gerhild van Rooij

Voor het beheer en behoud van cultureel erfgoed is het belangrijk dat een breed publiek ervan geniet en erbij betrokken raakt. Dat is de achtergrond van 2018, het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed, waarvan ook de Sint-Hippolytuskerk in Olterterp onderdeel van is.

Olterterp “Wie meer weet over de achtergronden en de geschiedenis ziet ook meer”, stelt Gerhild van Rooij. Zij exposeert deze zomer in de Sint-Hippolytuskerk met foto’s en tekstobjecten die de eik op het wapen van de familie Lycklama à Nijeholt in een breder perspectief plaatst. In de kerk hangen rijkversierde rouwborden van deze familie en van de families Boelens en Hemminga.

Verbinding

Gerhild staat bekend om de verbindingen die zij als auteur en kunstenaar in haar werk legt. Zij publiceerde honderden artikelen waarin cultureel erfgoed centraal staat en fotografeerde veel monumenten. Naar aanleiding daarvan wordt zij regelmatig gevraagd om lezingen en exposities te houden. In 2017 kreeg ze een uitnodiging om de opening van de expositie ‘Le fabuleux voyage du chevalier Lycklama en Orient (1865-1868)’ in Musée de la Castre in Cannes mee te maken. Daar werd ook een culturele overeenkomst ondertekend tussen de gemeente Opsterland en Cannes als opmaat naar de grote Tinco-expositie die deze zomer in Beetsterzwaag is te zien. Gerhild leverde verschillende bijdragen aan dit evenement: twee exposities, twee lezingen, een boekwerkje, een zaaltekst en rondleidingen.

De expositie ‘Tinco, de eik op het familiewapen van Lycklama à Nijeholt’ is op 8 juli geopend door Hans Zijlstra, secretaris van de Tinco Lycklama Foundation. Hij refereerde eraan dat Gerhild ook in Cannes vaak ineens de groep verliet en een zijpaadje inschoot om, zoals op de expositie blijkt, vanuit een ander perspectief te kijken.

De uitgerukte eik met drie lange wortels, boven afgekapt met drie uitwaaierende eikels op steel als ‘Nijeholt’, nieuw hout, staat voor de familienaam Lycklama à Nijeholt (uit Nijeholtpade). De kunstenaar verwijst ook naar het verlaten van het hervormde milieu waarin Tinco opgroeide. Boven de kerkentree/uitgang hangt een tweeluik van de kerk in Cannes. Van daaruit is het stoffelijk overschot van de jonkheer in 1900 naar zijn grafkapel in Wolvega overgebracht. De foto’s zijn grotendeels in de kerk genomen.

Gerhild is bijgestaan door lichtman Jan de Jong (Soundfarm). Martine Mees (Cultbee) hielp met ladders sjouwen voor de juiste standpunten. Op de foto’s staan details waaraan vaak wordt voorbijgegaan; de teksten belichten poëtisch de achtergronden en eeuwenoude symboliek van de ‘familie-eik’. Die eik staat op de rouwborden en zerken en een gevelsteen boven de entree. De steen herinnert eraan dat de toren uit 1744 boven de entree mede gerealiseerd kon worden dankzij een bijdrage van Ayzo van Boelens en zijn eerste echtgenote Rinske Lycklama à Nijeholt. Het Tsjerkepaad-thema Gastvrijheid in kerken komt tot uiting in foto’s van de rode en eiken banken, die uitnodigen om plaats te nemen.

Gouden eik van de Lycklama Foundation.

Boekwerkje

‘Tinco’s blijvende sporen in Wolvega’ is op 7 juli in de Sint Franciscuskerk in Wolvega geopend. Over de kapel achter de kerk schreef Gerhild een gelijknamig boekwerkje. Het bevat Gerhilds foto’s, historische foto’s, portretten van Tinco en veel informatie over de kapel. Het boekje is te koop in de tentoonstellingen in Beetsterzwaag, Wolvega en Olterterp.

Tsjerkepaad 2018 ‘Gastvrijheid in kerken’

Bezichtiging van de Sint-Hippolytuskerk en ‘Tinco, de eik op het familiewapen van Lycklama à Nijeholt’ is nog mogelijk tot en met 2 september. Op zaterdag en zondag van 13.00-17.00 uur. Entree: 1 euro.