Museum van de gewone man

De Friese bruidsklok van Maaike Zijda

Camera Sietse de Boer Potlood Wim Bras

Het ritmische getik van haar Friese hangklok stoort Maaike Zijda uit Gorredijk niet, ze vindt het juist prettig rustgevend. Al moet ze tegenwoordig wel het gehoorapparaat indoen om hem te horen. “Myn gehoar is net mear wat it wie.” Maar aan de ogen mankeert nog niks. “It is in pracht om nei te sjen.”

Ja, hij loopt een uur achter, maar wat zou het, dat uurtje telt ze er gewoon bij op. Ze komt nu eenmaal niet meer zo makkelijk bij het wijzerkastje en een ander laat ze liever niet aan het uurwerk prutsen. “It is in sinnige klok, it komt allegear krekt.” Voor vreemde ogen nauwelijks zichtbaar, heeft ze op het behang merktekentjes aangebracht; als hij hangt zoals hij hangt is er geen vuiltje aan de lucht. Dat ene koperen contragewicht maakt hem extra speciaal. En aan de met kleurrijk mozaïek ingelegde cirkel om de wijzers heen kun je zien dat het om een echte Friese bruidsklok gaat. “Dy krige de breid eartiids by it ferlitten fan it âldershûs.”

Roversgoed

De klok is niet van haar eigen trouwdag, echtgenoot Roel heeft hem nooit aan de wand zien hangen. Haar man was jammer genoeg al overleden toen de klok dertig jaar geleden in huis kwam. “Mar hy fûn it wol in skitterend eksimplaar.” Hoe dat kan? Daarvoor moet Maaike terug naar de jaren zeventig van de vorige eeuw. Een antieke klok is nu nauwelijks nog wat waard, maar destijds wel degelijk. “It wie in soarte fan statussymboal, minsken hiene der in protte jild foar oer. In Fryske klok wie rôversguod.”

In die tijd gingen ze op zondagmiddag regelmatig op theevisite bij de neef en naamgenoot van haar man in Oldemarkt. “Ek in Roel Zijda. Hy wie goudsmid en hannele ek yn antike klokken.” De vriendschap ontstond nadat tante Yke de beide neven bij elkaar had gebracht. “Tante Yke fûn dat famylje by famylje keapje moast, sadwaande.” Na de zoveelste inbraak in zijn zaak besloot goudsmid Roel de klokkenhandel op te doeken en bood hij neef Roel en Maaike de bruidsklok aan. “Wy ha der swier oer neitocht, mar we besletten it mar net te dwaan.” Ze woonden in de Sjoelstrjitte en daar werd nogal eens ingebroken. Met de grote ramen en de bruidsklok pontificaal aan de muur van de woonkamer zouden ze de inbrekers als het ware uitnodigen. En zo belandde de bruidsklok uiteindelijk bij Wiebe, Roels broer in Paterswolde. “Wiebe hie der wol belang by, dy belei syn sinten wat yn antyk.”

Zijdaklok

Jaren later, niet eens zo lang na de dood van haar echtgenoot, overleed ook de kinderloze Wiebe. In zijn testament had hij de bruidsklok aan Maaike toebedeeld. “Sa gong de klok fan in Zijda nei in Zijda en wer opnij nei in Zijda.” Voor het mooie zou de klok straks weer opnieuw bij een Zijda aan de muur moeten hangen. “Mar myn soan Rein jout der neat om. Dy sil de klok wol gratis fuortjaan, sa stekt hy yn elkoar.”

Het Museum van de Gewone Man

Iedereen heeft wel een voorwerp met een bijzonder verhaal, een voorwerp dat je nooit zou willen missen. Dat kan van alles zijn. Sa! maakt een serie over deze voorwerpen en deze verhalen. Heeft u ook een mooi verhaal bij een voorwerp, laat het ons dan weten. Mail naar redactie@sa24.nl of bel met 06-5247 1013. Dan tekenen wij uw verhaal op en geven het een plekje in ons Museum van de Gewone Man.