Analyse

De Skâns; grote maar taaie kluif voor Gordyksters

Camera Marije Geertsma Potlood Arend Waninge Map Mfa Gorredijk

De gemeenteraad wierp de mienskip van Gorredijk vorige week een hele grote kluif in de schoot. De Gordyksters mogen samen een plan voor de toekomst van De Skâns bedenken. Dat klinkt mooi, maar wordt nog een hele opgave. Het is het zoveelste hoofdstuk in het hoofdpijndossier De Skâns.

Een unanieme gemeenteraad zette vorige week een kruis door de nieuwe Skâns als onderdeel van een mfa. Bij de actievoerders van ‘Dizze Skâns moat bliuwe’ bleef gejuich of applaus achterwege, terwijl dit toch was waar ze al jaren voor streden. Missie volbracht. Het voortdurend hameren op gebrek aan draagvlak in Gorredijk en het niet betrekken van de mienskip speelden in het besluit een rol, zeker bij de oppositie. Maar de credits gaan niet alleen naar deze criticasters. Minstens net zo belangrijk voor het besluit is de uiterst penibele financiële situatie van de gemeente. De grote tegenvallers in het sociaal domein brengen de bodem van de Opsterlandse reserves in zicht. Bezuinigingen dreigen, zelfs provinciale curatele hangt boven de markt. Geen gunstig gesternte voor grote investeringen waarvan je nog tientallen jaren de lasten moet dragen.

Roerige jaren

En zo blijft De Skâns in het nieuws, zoals de laatste vijftien jaar vaak het geval was. Een eigen horeca-avontuur en de ontslagvergoeding van voormalig directeur Kor Konstapel leverden twee faillissementen op. Opsterland reikte twee keer de reddende hand. Vervolgens riep de nieuwe directeur Harry Koning al dan niet terecht veel weerstand op bij gebruikers en de inmiddels naar Ureterp vertrokken horeca-exploitanten Henk en Grytsje. Kortom rustig was het de laatste jaren zelden in De Skâns. En dat wordt de komende jaren niet anders, want wat nu?

De Skâns is weer terug bij af, de toekomst is onzeker. En er moet op korte termijn wel iets gebeuren. Volgens medewerkers legt bijna wekelijks iemand links of rechts noodverbanden aan in gebouw of installaties. Bovendien staat het buiten kijf dat De Skâns veel te ruim in haar jasje zit en een van de minst energiezuinige gebouwen van Opsterland is. Bijkomende vraag: hoe nu verder met de uitbreiding en renovatie van Sportcentrum Kortezwaag? Dat plan hangt samen met de ontwikkelingen bij De Skâns.

De bal ligt nu bij het dorp, in afwachting van inwoners die niet alleen naar het verleden, maar ook naar de toekomst willen kijken. Met alle respect voor de overwegend zestigers en zeventigers van het protest, het is nu ook tijd dat krachtige dertigers en veertigers zich melden om mee te praten of om de kar te trekken. Zoals dat bij de mfa’s in Lippenhuizen en Tijnje ook het geval was en is.

Het komt nu ook aan op de mienskipszin van Gorredijk, een gevoelig punt in het grootste en vaak verdeelde Opsterlandse dorp. Natuurlijk worden er, zeker de laatste jaren, mooie evenementen georganiseerd. Maar het kringetje actieve inwoners en ondernemers dat dit alles organiseert, is beperkt van omvang. Je komt vaak dezelfde mensen tegen, terwijl Gorredijk 7.300 inwoners telt. In tegenstelling tot in andere dorpen nam de gemeente in Gorredijk vaak zelf het voortouw bij grotere projecten. Burgers hoefden zelden een eigen bijdrage te leveren. Plaatselijk Belang heeft in Gorredijk bovendien ook lang niet die positie die het in de kleinere dorpen heeft. Het wordt dus een spannend proces. De mienskip vanaf moment nul bij plannen betrekken is ‘hot’ in gemeenteland, maar is door tegenvallende belangstelling van diezelfde mienskip nog lang niet overal een succes. Kortom: een unieke kans voor Gorredijk. Ook al is nu volstrekt onduidelijk wie het initiatief heeft voor de nieuwe start.

Het dossier heeft ook nog een politieke kant. Het college van B en W zette zich met hart en ziel in voor de mfa. De voltallige raad vond echter dat het zo niet langer kon en dus valt nu het hele project uiteen. Er was ook bijna geen touw meer aan vast te knopen, zeker niet op financieel terrein. Raadsleden twijfelden openlijk aan de gepresenteerde berekeningen en kostenstijgingen. Bij De Skâns, maar ook bij De Treffer. De nieuwe basisschool kost vijf miljoen euro, veel en veel meer dan recent gebouwde scholen. De raad ging vorige week akkoord met het aangevraagde krediet, al was het tandenknarsen hoorbaar. Een deel van de raad heeft het gevoel dat het goedkoper kan. Maar de tijd dringt, het proces moet door. De actie van het college van B en W om met het raadsvoorstel de zaak op scherp te zetten, heeft geholpen. Weinigen begrepen het voorstel aanvankelijk, het leek vooral aan te sturen op ongelukken. Het college ging immers tegen een opdracht van de raad in om De Treffer en De Skans los te koppelen.

De raad kopte de bal echter mooi binnen. Het besluit is er, de discussie rond De Skâns kan weer opnieuw. Wethouder Anko Postma sprak over pijnlijk, maar hij is waarschijnlijk ook opgelucht. Nu kan hij met en niet tegen de Gordykster mienskip verder met het plan. Bovendien kan hij er nu zijn eigen stempel op drukken. Voor Postma was het toch vooral moeizaam doormodderen op een project waarin hij al de derde wethouder is. Een project waarin velen het overzicht al lang kwijt waren en dat keer op keer werd aangepast en vertraagd. Een project bovendien waarin Opsterland vanaf de start er steeds weer in slaagde haar eigen weerstand te creëren. Bijvoorbeeld door de raad echt bij iedere stap weer mee te laten praten. Politiek te begrijpen, maar voor een projectorganisatie een nachtmerrie. Keer op keer kwam de stoet insprekers voorbij, steeds opnieuw kregen raadsleden het gevoel overal in bij te kunnen sturen. Zeker wanneer de wethouder riep dat het point of no-return nog niet was bereikt.

Maar nu is er schoon schip en open ruimte. Voor het college en voor Gorredijk. Er is alleen de laatste jaren al wel voor honderdduizenden euro’s, sommigen spreken al over een miljoen, besteed aan voorbereiding. Werk dat nu grotendeels voor niets is. Misschien moeten we dat dan maar de prijs van democratie noemen.