Cultuur

Duizenden bezoekers zagen Van Lyndens Erfenis

Camera Sietse de Boer Potlood Wim Bras

De Hoofdstraat van Beetsterzwaag is van zichzelf al een levend museum. Dus waarom zou je dan een museum willen? Dat leidt alleen maar tot hoofdbrekens over exploitatie en bemensing. De laagdrempelige buitententoonstelling over de schilderijencollectie van de familie Van Lynden laat zien dat je met enig organisatorisch vernuft evengoed publiek trekt. “De vijfduizend bezoekers hebben we wel gehaald.”

Iedereen kon de afgelopen zomermaanden op elk uur van de dag gratis en voor niks de overtuin inlopen om de openluchtexpositie te bekijken. Hoe komen de organisatoren dan aan het getal van vijfduizend? “In de weekenden hebben we geturfd”, zegt Gonnie Thomas, die in de ad hocpool van suppoosten meedraaide. “Zo’n veertig tot vijftig man per dag, waarvan een stuk of vijfentwintig ook doorgingen naar de Dorpskerk om de religieuze kunst van de Van Lyndens te bekijken. En doordeweeks zag je altijd wel mensen door de overtuin dwalen. Daarom besloten we ook om de tentoonstelling te verlengen tot en met 24 oktober. Al met al kom je dan wel aan het aantal.”

Vooraf twijfelde Gonnie of ze zich als nieuwkomer in Beetsterzwaag wel moest aanmelden als vrijwilliger voor het Van Lyndenproject. Wat wist zij nou van de adellijke geschiedenis, laat staan van de getoonde kunstwerken? “Maar ik had al gauw door dat je maar een klein beetje meer hoeft te weten om vragen te kunnen beantwoorden. Het was gewoon enig om te doen. En omdat je jezelf kon inroosteren, heb ik allerlei dorpsgenoten als blind date leren kennen.”

200 jaar Huize Lyndenstein

Het is een klein maar bont clubje dat deze vrijdagmorgen in de Notariskoepel bijeenkomt om terug te blikken nu de openluchtexpositie ten einde loopt. “We zochten naar een manier om in coronatijd het tweehonderdjarig bestaan van Lyndenstein luister bij te zetten. Zo ontstond het idee voor de buitententoonstelling over de 83 schilderijen die de familie Van Lynden begin vorige eeuw aan het Rijksmuseum schonk. Een deel van de collectie met grote schildernamen uit de negentiende eeuw  heeft hier namelijk gehangen”, vertelt Heleen Verhage.

Informatieprieeltjes van zeildoek, her en der verspreid in de overtuin, toonden de replica’s op ware grootte. “Dan ontkom je er niet aan om ook wat over het huis te vertellen”, zegt Sijanda Jelsma van Historisch Beetsterzwaag. “En de overtuin”, vult Jikke Dickhoff-Huisman aan. Gerda Vermeer ontbreekt vandaag. Gerda plaatste alle schilderijen in kunsthistorische context met bijschriften die zelfs de bezoekende conservator van het Rijksmuseum imponeerden, aldus de anderen.

Projectmatig

Al die culturele deelclubs in het dorp maken het voor nieuwkomers als Gonnie wel verwarrend, onderkent Sijanda. “Door de ervaringen met Tinco en nu het Van Lyndenproject willen we toe naar een overkoepelende pool van vrijwilligers. Zo bepaal je zelf wanneer je tijd wilt vrijmaken en kan je al doende ontdekken waar je affiniteit mee hebt.” Jikke noemt kersverse dorpsgenoot Nico Gemser. “Een voormalig timmerman met gouden handen die zich aanmeldde om te helpen bij de restauratie van de Tropische Kas. Toen Nico hoorde van de buitententoonstelling bood hij gelijk aan om de prieeltjes in elkaar te zetten.”

Heleen knikt, zo werkt het. “We zien de noodzaak niet zo van een eigen museum, projectmatig krijgen we naar ons idee meer voor elkaar. Dat geldt niet alleen voor de inhoud, maar ook voor de inzet van de vrijwilligers.” Dat neemt niet weg dat de behoefte aan een eigen ruimte groeit, aldus Jikke. “De prieeltjes willen we hergebruiken, we kunnen ze voorlopig opslaan in de loods van de Cornelia-Stichting. Maar we krijgen van bezoekers ook steeds vaker historische voorwerpen aangeboden.” En dat niet alleen, ook de archieven groeien aan, weet Sijanda. “Die verdienen een toegankelijke plek.”

Foto-Op 2 oktober kwamen nazaten van de familie Van Lynden bijeen op Lyndenstein. Als verrassing van de dag werd toen een kist opengemaakt die al lang in een van de kamers in Lyndenstein stond, maar waarvan de sleutel zoek was. Bij de opening van de kist kwamen fraaie  oude ingekleurde bouwtekeningen tevoorschijn van de verbouwing van Lyndenstein tot kinderziekenhuis in 1914/1915.

Delen