Serie Energie in Opsterland

Duurzaamheid staat voorop bij familie Feenstra

Camera Sietse de Boer Potlood Arend Waninge

Natuurlijk is het mooi dat de duurzaamheidsmaatregelen aan de woning uiteindelijk zorgen voor lagere maandlasten. Maar dat is voor Hette Feenstra niet het belangrijkste. “Wij moeten een duurzame wereld nalaten aan onze kinderen. Dat vraagt een investering en waarom zou dat altijd geld moeten opleveren? Een auto kost toch ook gewoon geld?”

‘Werk in uitvoering’, dat zou een mooie naam zijn voor de woning van de familie Feenstra aan de Tsjerkeleane in Ureterp. De bouw en verbouw van de jarendertigwoning startte al in 2015 en duurt nog altijd voort. Hette maakt het zichzelf niet altijd gemakkelijk. Hij houdt van nieuwe technieken en daagt zijn installateur graag uit om met hem een experimenteel pad te bewandelen. “Dat vraagt wel iets van een installateur. Met Van Linde in Beetsterzwaag heb ik die klik. Samen proberen betekent ook soms samen onderuitgaan. Maar als de drive er bij beide partijen is, kom je daar ook weer uit.”

Rc-waarde 4,5

Aan de woning is al veel gebeurd, stapje voor stapje werkt Hette verder. Zo nu en dan is een adempauze nodig om de bankrekening weer te kunnen aanvullen. Hette besteedde veel aandacht aan isolatie. “Van de energierekening is 66 procent gerelateerd aan warmte, daar is dus ook het meeste te verdienen.” Het dak heeft een isolatielaag van 18 centimeter dikte. De vloer bestaat uit 40 centimeter dik gasbeton met duurzame vloerverwarming. En voor de isolatie van de wanden en het dak koos Hette vlas. Dit natuurlijke materiaal kan vocht opnemen en later ook weer afgeven. “Steenwol heeft aan beide zijden een dampwerende folie. Dan leg je als het ware een zak om je huis. Bij vlas gebruik je alleen een dampwerende folie aan de buitenkant. Dus beweegt het vlas als het ware mee met het klimaat in huis.” De isolerende maatregelen geven de woning een Rc-waarde van 4,5. Dat is ruim binnen de bouweisen die nu aan nieuwe woningen worden gesteld. “Maar die eisen worden snel scherper.” Het oorspronkelijke energielabel G is al vervangen door label A+.

Isoleren heeft ook nadelen. In de zomer kunnen de temperaturen behoorlijk oplopen. De woonkeuken heeft bijvoorbeeld een grote glazen pui. Weliswaar dubbel glas met een warmtewerende folie en een overstekende pui om zoninval te beperken, maar alsnog wordt het warm. “Dan begin je na te denken over een energieslurpende airco, maar dat past eigenlijk niet in mijn denkbeeld. Tenzij we die energie natuurlijk zelf kunnen opwekken.”

Vier warmtebronnen

Zonnepanelen liggen er nog niet op het dak. Hette wilde eerst in isolatie investeren. Op het dak liggen wel heatpipes, gevuld met een vloeistof die door zonlicht heel snel opwarmt. “Die warmte gebruiken we voor de waterleiding en de cv. In de technische ruimte bevindt zich een vat van 500 liter. Er hangt ook nog een ketel, maar die fungeert als bijhaard. Op een goede dag zorgen de heatpipes voor water van 46 graden. De ketel hoeft dan maar een klein beetje bij te verwarmen. In juli en augustus gebruikten wij maar tien kuub gas.” Op hele zomerse dagen was de watertemperatuur boven de 70 graden en was bijverwarming door de cv-ketel niet nodig. Hette wil uiteindelijk toe naar een warmtesysteem met vier warmtebronnen. Naast de heatpipes en de cv-ketel wil hij er ook een houtkachel en een warmtepomp op aansluiten. “De warmtebronnen kunnen elkaar dan aanvullen waar nodig. Dat vraagt wel een goede aansturing en dat is een leuke uitdaging.”

Plannen zijn er verder voor een 5.000 litervat in de tuin voor de opvang van het hemelwater. “Dat willen we gebruiken voor de wc en de wasmachine. Het is van de zotte dat we daar drinkwater voor gebruiken. Dat geeft aan hoe luxe we hier leven. Aan de andere kant van de wereld moeten mensen dagen lopen voor drinkwater, wij spoelen het toilet ermee door. De overheid zou daar iets aan moeten doen, bijvoorbeeld door water duurder te maken.” Hette heeft het leidingensysteem in de woning er al op ingericht. Met het omzetten van een paar kranen is het hemelwater te gebruiken. Het enige wat hem op dit moment nog tegenhoudt is de investering in de tank en de installatie buiten, circa 4.500 euro.

Zoeken naar subsidies
Naast het speuren naar technieken is Hette inmiddels ook aardig bedreven in het vinden van subsidies. De aanleg van de installatie met heatpipes kostte bijvoorbeeld 8.000 euro. Maar met een ISDE-subsidie (2.300 euro) en een gemeentelijke subsidie (500 euro) resteerde een netto-investering van 5.200 euro.

Hette verwijst mensen ook graag naar de site van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (svn.nl). Daar staan per gemeente de geldende regelingen op een rijtje. Zelf maakte hij gebruik van het Nationaal Energiebespaarfonds. “Je kunt daar, naast je hypotheek, maximaal 25.000 euro lenen voor duurzame investeringen aan je woning. De rente is op dit moment nog geen 2 procent. Wanneer het is afbetaald, kun je weer opnieuw een lening afsluiten.”

Hette Feenstra wil burgers onder de conditie no cure no pay ook helpen bij het aanvragen van subsidies voor het verduurzamen van de woning. Hette is via de mail bereikbaar op info@feitconsulting.nl.

Nationale Duurzame Huizen Route
Op de zaterdagen 2 en 9 november is het tijdens de Nationale Duurzame Huizen Route mogelijk om veel duurzame woningen te bezichtigen. Naast de woning van de familie Feenstra in Ureterp zijn er in de directe regio ook woningen te bekijken in onder andere Heerenveen, Tijnje, Wijnjewoude, Gorredijk, Oudehorne en Haulerwijk. Een overzicht is te vinden op duurzamehuizenroute.nl/fryslan.