Nieuws

EU-top Localism Summit in gemeentehuis Opsterland

Camera Sietse de Boer Potlood Wim Bras

Met de verkiezingen achter de rug en de vorming van een nieuwe Europese Commissie in het verschiet kwamen vrijdag vertegenwoordigers van verschillende Europese regio’s naar Beetsterzwaag om ideeën op te doen voor de strategische agenda van de komende vier jaar.

Vorig jaar hield the Committee of the Regions (CoR) haar jaarlijkse top in Milaan, ditmaal in Beetsterzwaag. Een keuze die minder wonderlijk is dan het lijkt. Wethouder Rob Jonkman is namelijk voorzitter van de CoR; hij vertegenwoordigt binnen het Europese regioverband de P10, de club van grote Nederlandse plattelandsgemeenten. “De Localism Summit wordt om en om in de stad en op het platteland gehouden. Na afloop stak ik in Milaan mijn vinger op om Opsterland te kandideren. Dat je voorzitter bent, helpt bij het overtuigen van de anderen.”

Netelig

De aanloop leek even netelig toen Jonkmans partij ChristenUnie vorige week besloot uit de koepel European Conservatives and Reformists (ECR) te stappen, vanwege de toetreding van Forum voor Democratie. “Er is contact met het partijbestuur geweest omdat de ECR officieel gastheer is, maar we zagen geen probleem. In de CoR doen politieke verschillen er nauwelijks toe, we zijn veel meer een advieslobby die al in een vroeg stadium bij de Europese Commissie aanschuift om voorstellen te bespreken.” Zijn hoedanigheid als CoR-voorzitter opent voor Jonkman de deuren naar Europese zwaargewichten als Frans Timmermans en Donald Tusk. “De Commissie neemt onze wensen niet een-op-een over, maar er wordt wel degelijk naar ons geluisterd. Dat we aan tafel zitten, zie je terug in de voorstellen die naar het Europees Parlement gaan.”

Polderen

De Localism Summit gebruiken de Europese regiovertegenwoordigers om in paneldiscussies ‘best practices’ te vergelijken. Maar het gaat er ook om bij elkaar in de keuken te kijken en ideeën op te doen voor thuis. In het programma dat Jonkman zijn collega’s voorzet, staan twee oer-Nederlandse begrippen centraal: de coöperatie en het poldermodel.

Aan dijkgraaf Hein Pieper van Rijn en IJssel de dankbare taak het fenomeen waterschap toe te lichten. “Polderen is een manier van denken waar we uit noodzaak 900 jaar geleden mee zijn begonnen, maar die nog altijd werkt.” Hoe dat tegenwoordig ook opgaat voor de verwerking van afval legt directeur John Vernooij van Omrin uit. Het coöperatieve samenwerkingsverband van de Friese gemeenten betrekt op zijn beurt weer het lokale bedrijfsleven erbij om de scheidingsproblematiek te tackelen. Resultaat is een researchcenter met als uiteindelijk doel het sluiten van de kringloop. “Vanmiddag nemen we een kijkje.”

Geen kloof

Johannes Lankester van Doarpswurk vertelt hoe het Netwerk Duurzame Dorpen van over de hele wereld kennis voor duurzame oplossingen vergaart en die eenvoudig via de website beschikbaar stelt onder het motto: mondiaal binnenhalen, lokaal aan de slag. “De globale transitie kan niet zonder de kracht van de lokale gemeenschap.” Oud-ambassadeur Nicolaas Beets, speciaal gezant van Binnenlandse Zaken voor de Stedelijke Agenda, haakt daarbij aan met een pleidooi om de tegenstelling tussen stad en platteland op te heffen. “Er is geen kloof, de een kan niet zonder de ander. Stad en ommeland horen bij elkaar.”

De verbinding tussen stad en platteland is ook een stokpaardje van burgemeester Ellen van Selm. “Zij hebben de problemen, wij hebben de ruimte.” Dat betekent niet dat Opsterland kan worden volgeplempt met megaloodsen, windmolenparken of eindeloze zonnevelden. “Het gaat mij erom hoe je dorpsinitiatieven zoals in Wijnjewoude naar een breder plan kan trekken. Dat doe je door de onderliggende mechanismen te benoemen en duidelijk te maken dat het niet om dorpse folklore gaat. Een plattelandsgemeente kan zich ook stilhouden en maar hopen dat ze je niet weten te vinden, maar dan steek je de kop in het zand. Je moet erbij zijn, op die manier kan het platteland meepraten als gelijkwaardige partij.”