Week van de duurzaamheid

Frisian Motors maakt elektrisch werkpaard voor ruig terrein

Camera Sietse de Boer Potlood Wim Bras

Frisian Motors bouwt lichte transporters voor ruig terrein. Niks bijzonders, zou je denken. Ware het niet dat de werkvoertuigen volledig elektrisch functioneren. “Onze transporters doen hun werk emissieloos”, zegt directeur-eigenaar Theo de Jong. “De vraag groeit, ook in het buitenland. We exporteren inmiddels een kwart van de productie naar landen als Duitsland en België.”

Jaarlijks verlaten zo’n 120 elektrische terreinwagens de grote bedrijfshal aan de Leidyk. Het is net buiten Waskemeer, maar valt formeel onder Bakkeveen. De standaarduitvoering van de wagens maakt steeds meer plaats voor een wagen op maat, naar de wens van de afnemers. Wie die afnemers zijn? “Natuurorganisaties, recreatieondernemers, groenbedrijven, de wegenbouw, strandtenthouders, en toch ook de landbouw”, somt De Jong op. “De jonge generatie boeren heeft met zonnepanelen op het staldak een eigen energiebron voor de bedrijfsvoering. Daar past ons wagentje bij. En niet als speeltje, maar als handig bedrijfsmiddel voor de lichtere klussen.”

Streekvervoer

De elektrische transporters van Frisian Motors kunnen de openbare weg op en halen met gemak een snelheid van 50 kilometer per uur. Je hebt er dus een rijbewijs voor nodig. De actieradius van de voertuigen ligt, afhankelijk van de toestand van het werkterrein, tussen de zestig tot tachtig kilometer. “In de praktijk ruim voldoende”, aldus De Jong. “Het zijn wagentjes voor streekvervoer, de werkkracht zit tussen een 4WD pick-up en een lichte trekker in. Staatsbosbeheer, It Fryske Gea en Natuurmonumenten gebruiken ze voor groenonderhoud, controles en excursies. In de wegenbouw worden ze ingezet om de stikstofuitstoot te verminderen. Op festivals en campings onderstrepen ze het groene imago. En ook sociale groenbedrijven ontdekken het gemak van onze transporters: de accu’s dienen onderweg als buffer om bijvoorbeeld elektrische bosmaaiers bij te laden.”

Aandachttrekker

Frisian Motors is min of meer bij toeval ontstaan, vertelt De Jong. “Ik ben elektrotechnicus van huis uit en mijn werk is mijn hobby.” Tien jaar geleden bouwde hij voor de lol zijn zitmaaier om van benzine naar elektrisch. “Gewoon voor thuisgebruik, maar ik kreeg er allerlei reacties op. Daar is vast een markt voor. Zal wel, dacht ik. En toen belde de landbouwbeurs Assen: ze hadden gehoord van mijn elektrische zitmaaier en wilden wel een plaatsje inruimen. Leuke aandachttrekker.” Het een leidde vervolgens tot het ander, via zijn al bestaand netwerk in China kwam De Jong in contact met een fabrikant van lichte terreinwagens. Of hij de voertuigen – gemodelleerd naar golfwagentjes, maar dan met vier keer zoveel vermogen – ook niet van benzine kon ombouwen naar elektrisch. “Met de Chinese vraag ging het balletje rollen.”

Assemblage

Frisian Motors bestelt de onderstellen van de wagens in China, die als bouwpakketten naar de Leidyk komen. Twee ploegen van eigen werknemers aangevuld met technische zzp’ers, bouwen de voertuigen vervolgens custommade op, desgewenst met aanhanger. “We functioneren als een assemblagefabriek, maar hebben zelf de regie in handen”, legt De Jong uit. De hoogwaardige lithiumaccu’s komen ook uit China. De printplaten voor de aanstuurtechniek zijn weer van Nederlandse makelij, van partnerbedrijf Aces Energy. “China is de lithiumproducent van de wereld, maar lithium mag als grondstof niet worden verhandeld van de Chinese overheid. Wel in kant-en-klare accu’s. Door de aanstuurtechniek in eigen hand te houden blijven we in controle. Over en weer hebben Frisian Motors en Aces Energy  dan ook een aandeel in elkaar. De accupakketten zijn modulair opgebouwd en kunnen al naar gelang de inzet van het voertuig worden uitgebreid.”

De terreinwagens hebben typenamen als Leffert, Norbert en Rimmert; vernoemd naar prijswinnende Friese paarden uit het stamboek, aldus De Jong. “Dat spreekt meer aan dan technische specificaties.” Naast de lichtere en zwaardere terreinwagens, circa tachtig procent van de totale productie, maakt Frisian Motors ook zitmaaiers en shovels. “De zitmaaiers vormen een nichemarkt. Ze zijn eigenlijk te duur voor de particulier, die heeft meer baat bij een robotmaaier. Maar onze elektrische maaiers zijn weer functioneel voor recreatie- en groenbedrijven die belang hechten aan een duurzaam imago.” De shovel is volgens De Jong nooit goed uit de verf gekomen. “Hij doet wat hij moet doen en het model ziet er gelikt uit, maar hij is eigenlijk te licht met zijn vierhonderd kilo draagvermogen. Daar heb ik me in vergist, de markt verwacht op zijn minst acht- tot negenhonderd kilo. Toen ik daarachter kwam, was een ander al in het gat gesprongen. De belangstelling voor onze shovel blijft vooralsnog beperkt tot maneges.”

Rentric

Hoe handig, schoon en eenvoudig in gebruik ook, niet elk bedrijf heeft iedere dag werk voor een elektrische terreinwagen. Daarom verhuurt Frisian Motors sinds enige tijd de werkvoertuigen op dagelijkse basis via dochterbedrijf Rentric. “Met name wegenbouwers maken daar gebruik van, maar ook de natuurorganisaties als ze een wat groter gezelschap hebben rond te leiden.” Met het nieuwste model, de Leffert FM-40, probeert Frisan Motors ook de particuliere kopersmarkt aan te boren. “Een compact werkpaard voor onder de tienduizend euro. Met die aantrekkelijke prijs hopen we hobbyisten over de streep te trekken.” frisianmotors.com

In de Week van de Duurzaamheid geeft de gemeente Opsterland extra aandacht aan onderwerpen die te maken hebben met energiebesparing, duurzaamheidsmaatregelen aan woningen en duurzamer leven. Op zes pagina’s besteedt de redactie van Sa! deze week in samenwerking met de gemeente Opsterland ook aandacht aan duurzame onderwerpen. Om te informeren, te inspireren en te motiveren.

In deze serie verder:

Energiecoaches inspireren dorpsgenoten

Weggeefgroep Facebook

Praktische voorbeelden op Duurzame Huizenroute

Waterschaarste is voor Jippe Hoogeveen dagelijks werk

Jesse Russchen gebruikt restwarmte melk voor verwarming