Nieuws

Gaswinning: een taai dossier

Camera Sietse de Boer Potlood Arend Waninge Map Gaswinning

Sinds de problemen in Groningen zorgt ieder nieuw plan rond gaswinning voor onrust. Bewoners zijn bang voor bodemdaling, aardbevingen en waardedaling van hun bezit. Betrokken gemeenten en de provincie keren zich tegen nieuwe winlocaties. In het Sa!-verspreidingsgebied zorgen de plannen en activiteiten van Vermilion (met het hoofkantoor in Harlingen) regelmatig voor krantenkoppen. Een overzicht van de actuele situatie.

Locatie Langezwaag

Vermilion wint aan het Lang’ Ein tussen Langezwaag en De Knipe sinds 2013 gas. Aanvankelijk vanuit twee putten (LZG-01 en LZG-02), later is daar een derde put (LZG-03) bij gekomen. In april 2017 moest Vermilion op last van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) winning uit put drie staken, omdat ze voor deze put geen goedgekeurd winningsplan had. Deze situatie bestaat nog steeds. Wel heeft SodM de bijbehorende dwangsom inmiddels van tafel gehaald omdat er zicht is op legalisering. Eind 2016 heeft Vermilion namelijk bij het ministerie van Economische Zaken een aangepast winningsplan ingediend, waarin put drie wel is opgenomen. Dat winningsplan is nog steeds in procedure. De minister heeft inmiddels een ontwerp-instemmingsbesluit op het winningsplan genomen. Dat besluit ligt nu ter inzage, vorige week woensdag was er in Heerenveen een informatiebijeenkomst over dit besluit. Tot 20 december is het mogelijk zienswijzen in te dienen. Naar verwachting stemt de minister begin volgend jaar definitief in met het winningsplan. Vermilion mag vanaf dat moment weer gas winnen uit put drie. Iedereen die een zienswijze heeft ingediend heeft dan nog wel zes weken tijd om beroep aan te tekenen.

Vermilion verwacht in Langezwaag in totaal ongeveer 650 miljoen Nm3 te winnen, de winning duurt tot maximaal 2030. Volgens zowel het winningsplan als een in opdracht van de gemeente Heerenveen uitgevoerde second opinion is de verwachte bodemdaling in het gebied maximaal 2 centimeter en is de kans op aardbevingen in het gebied nihil. De putten in Langezwaag halen het gas vooral uit velden onder de gemeente Heerenveen (Skoatterwâld, De Knipe, IBF).

Locatie Nij Beets

In Nij Beets wordt nog geen gas gewonnen. Als het aan de bevolking van het dorp en de gemeente Opsterland ligt, gaat dat ook niet gebeuren. Vermilion ziet aan de Ripen wel mogelijkheden en wil daar graag een proefboring uitvoeren. Hiervoor heeft ze toestemming van de minister van Economische Zaken. De gemeente Opsterland moet echter ook planologisch meewerken aan de proefboring en dat doet ze niet. Opsterland heeft de vergunning geweigerd met als argument dat draagvlak in het dorp ontbreekt en de proefboring een onevenredige aantasting vormt van landschap, cultuurhistorie, natuur en verkeersveiligheid. Vermilion heeft tegen dit besluit bezwaar aangetekend bij de onafhankelijke Opsterlandse bezwarencommissie. Die was in juli 2017 kritisch op het besluit: het was niet goed voorbereid en bovendien waren alle belangen niet voldoende afgewogen. Opsterland heeft vervolgens het advies van de bezwarencommissie om een nieuw besluit te nemen, naast zich neergelegd. Vermilion is daarna naar de rechter gestapt. De behandeling van de zaak laat nog op zich wachten.

Boorlocatie Nieuwehorne.

Locatie Nieuwehorne

Vermilion heeft aan de Vogelweide in Nieuwehorne in 2011 en 2017 succesvolle proefboringen uitgevoerd. Ze wil op deze locatie ook graag daadwerkelijk gas winnen en heeft daartoe in mei 2017 een winningsplan ingediend bij de minister van Economische Zaken. De procedure loopt nog. De minister heeft diverse partijen, waaronder de gemeente Heerenveen en de provincie Fryslân, om advies gevraagd. Zij hebben beide al formeel laten weten tegen gaswinning op deze locatie te zijn, omdat beide overheden sowieso tegen nieuwe winlocaties zijn. Het wachten is nu op het ontwerpbesluit van de minister. De gemeente Heerenveen weigert mee te werken aan de benodigde bestemmingsplanwijziging van proefboorlocatie naar productielocatie en de aanleg van transportleidingen naar de boorlocatie in Nieuwehorne. Daarmee steunt ze de wens van de gemeenteraad. Het college van B en W heeft echter al laten weten dat, mocht Vermilion dit besluit aanvechten, het waarschijnlijk juridisch geen stand houdt.

Seismisch onderzoek in Olterterp.

Seismisch onderzoek

In de hoek Nij Beets-Tijnje-Beetsterzwaag-Hemrik-Wijnjewoude-Ureterp heeft Vermilion de laatste maanden seismisch onderzoek laten uitvoeren om de diepere ondergrond in kaart te brengen. Hierbij wordt gekeken of er mogelijk gas in de grond aanwezig is en of de ondergrond geschikt is voor geothermie, het winnen van aardwarmte. Het seismisch onderzoek gebeurt aan de hand van weerkaatsing van opgewekte trillingen. Dit kan met trilwagens, maar ook met kleine ladingen springstof. De gemeente Heerenveen heeft toestemming gegeven voor dit onderzoek, in Opsterland had Vermilion geen toestemming nodig. Seismisch onderzoek is een van de eerste stappen naar mogelijke gaswinning en zegt nog niets over mogelijke proefboringen, laat staan over daadwerkelijke gaswinning.

Verdubbeling gasleiding

Er ligt nog een plan van Vermilion om de al aanwezige gasleiding naar het behandelstation in Garijp te verdubbelen. Dit plan is voor onbepaalde tijd uitgesteld. Nabij de leidingkruising bij Mildam is een compressor geplaatst die zorgt voor extra druk, zodat er meer gas door de bestaande leiding kan worden vervoerd. De gemeente Heerenveen werkt planologisch niet mee aan de mogelijke verdubbeling van de gasleiding en een extra leiding vanaf de locatie Nieuwehorne naar de grote transportleiding naar Garijp. Opsterland werkt planologisch wel mee aan de verdubbeling van de leiding.

Beperkte rol van de gemeente

Een gemeente heeft maar een beperkte rol bij de gaswinning. Het is aan de minister van Economische Zaken om een vergunning voor gaswinning af te geven. Vermilion moet bij gemeenten wel vergunning aanvragen voor de inrichting van de boorlocaties. Een gemeente moet deze vergunning toetsen aan het bestemmingsplan. Sinds dit jaar kent Nederland een nieuwe Mijnbouwwet. Hierdoor hebben lagere overheden, zoals gemeenten, wel een adviesrol gekregen in de procedures rond een winningsplan.

Winningsplan

Om gas te kunnen winnen moet een exploitant goedkeuring krijgen op een winningsplan, waarin  plannen en de mogelijke gevolgen van gaswinning op een locatie zijn beschreven. Na het inwinnen van allerlei adviezen, neemt de minister van Economische Zaken een ontwerp-instemmingsbesluit winningsplan. Over dit besluit volgt een openbare informatiebijeenkomst. Bovendien is het dan gedurende zes weken voor iedereen mogelijk een zienswijze in te dienen. Daarna neemt de minister een definitief instemmingsbesluit. Iedereen die een zienswijze heeft ingediend kan dan nog beroep aantekenen.

Over Vermilion

Vermilion Energy Netherlands B.V. is onderdeel van Vermilion Energy, een beursgenoteerde onderneming met activiteiten in Noord-Amerika, Europa en Australië. In Nederland is Vermilion sinds 2004 actief in de opsporing en winning van aardgas in de provincies Fryslân, Noord-Holland, Drenthe, Zuid-Holland en Brabant. Het Nederlandse hoofdkantoor van Vermilion staat in Harlingen. Bij Vermilion in Nederland werken circa 200 mensen.