Cultuur

Gezocht: etalage voor Jan Loman

Camera Sietse de Boer Potlood Wim Bras

Eigenlijk verdient Jan Loman een eigen museum in Beetsterzwaag, vinden Heleen Verhage en Martine Mees. Zolang dat uitblijft, zoeken de twee bewonderaars andere wegen om het grafiek en de schilderijen publiekelijk te tonen. “We zoeken nu leegstaande etalages voor pop-upexposities.”

De Jan Lomanwandeling bestaat al in Beetsterzwaag; een dorpskuier van bijna drie kilometer langs de sculpturen en de in steen gebeitelde haikugedichten die de kunstenaar tijdens zijn leven aan het dorp cadeau deed. Maar er is nog zoveel meer, weten Verhage en Mees. “In het gemeentehuis hangen grote schilderijen op plekken die slecht voor publiek toegankelijk zijn. En ook in de opslag staat het nodige, vrijwel allemaal door Loman zelf aan de gemeenschap geschonken. Ook dat ‘binnenwerk’ willen we zichtbaar maken.”

Tekortdoen

Jan Loman (1918-2006) groeide op in Gorredijk en woonde vanaf 1963 in Beetsterzwaag. Tot op hoge leeftijd liep hij dagelijks een rondje door het dorp om het hondje van zijn vrouw Deetje uit te laten. Veel Sweachsters hebben Loman dan ook nog in levende lijve gekend en thuis werk van hem aan de muur hangen. “Een echte Opsterlandse kunstenaar die landelijk bekendheid genoot”, aldus Verhage en Mees. Om de zoveel tijd daagt die grootheid weer en eert Beetsterzwaag Jan Loman met een gelegenheidsexpositie, zoals in 2018 tijdens zijn honderdste geboortejaar. “Maar vervolgens ebt de aandacht weer weg en daarmee doen we Loman en onszelf tekort.”

Mienskipsaanpak

Verhage droomt stilletjes van een grote Loman-tentoonstelling. “Over leven en werk, zoals de werkgroep Historisch Beetsterzwaag eerder heeft gedaan met Tinco tijdens LF2018. Maar dan is er nog wel wat werk aan de winkel.” Om harten te winnen voor de mienskipsaanpak die een dergelijke kunstmanifestatie vereist, moet de kunst van Loman eerst gaan leven in het dorp. “Dat kan naar ons idee door het werk, aangevuld met foto’s en filmmateriaal, permanent te tonen met pop-upopstellingen in de leegstaande winkeletalages van de Hoofdstraat. De gemeente heeft al toegezegd mee te willen werken. En wellicht dat ook dorpsgenoten grafiek en schilderijen van Loman in bruikleen willen afstaan voor de publieksetalages. Maar alles staat of valt natuurlijk bij de bereidheid van de pandeigenaren om hun etalageruimte voor enige tijd beschikbaar te stellen.”

Collectie Wagemans

Jan Loman was een zeer productieve alleskunner. Wat hij niet verkocht of weggaf bracht hij in 1992 onder in een stichting.  Bij het opheffen van deze stichting  is de collectie overgegaan naar galeriehouder Fred Wagemans. Van tijd tot tijd belichtte Wagemans met kleine smaakvolle exposities in zijn galerie aan de Hoofdstraat de veelzijdigheid van Jan Loman, aldus Mees. “Helaas is Fred verhuisd en daarmee ook de collectie. Maar met het etalage-initiatief hopen we dat deel van Lomans werk ook weer naar Beetsterzwaag te krijgen.”

Lezing over Loman

Gorredijk Kunstkenner en auteur Gerhild van Rooij geeft op vrijdag 28 februari (20.00 uur) in Museum Opsterlân een lezing over kunstenaar Jan Loman. Voorafgaand (19.30 uur) opent de expositie met zijn werk. Gerhild vertelt over de gebouwen en jeugdherinneringen die belangrijk voor hem waren. Zij belicht zijn hardstenen tegel met ingegraveerde haiku op de Brouwerswâl. Ook de expositie in de voormalige MULO, nu Galerie Hoogenbosch, betekende veel voor hem. Tenslotte vertelt Gerhild over de bijzondere kopperprent die bij de voormalige drukkerij Bos & Co in Gorredijk is gedrukt. Entree: 5 euro.