Nieuws

Juridische strijd rond proefboring Nij Beets

Camera Elias Bom Potlood Arend Waninge Map Gaswinning

Moet de gemeente Opsterland meewerken aan een proefboring naar gas in Nij Beets als aan alle voorwaarden is voldaan? Dat is een van de cruciale vragen in de juridische strijd tussen de gemeente en Vermilion. Opsterland vindt van niet, Vermilion vindt van wel.

Het is echt koud op het Guyotplein voor de rechtbank in Groningen. Het weerhoudt de betogers niet om hier te demonstreren tegen gaswinning. Protestgroep Tsjingas verzamelde donderdag aanhang vanuit het hele land om nogmaals onder de aandacht te brengen dat het in hun ogen van den zotte is om nieuwe gasvelden te zoeken terwijl iedereen zijn mond vol heeft over energietransitie.

Juridisch

Maar de vraag of gaswinning wel of niet wenselijk is, speelt niet op de derde verdieping van de rechtbank. Daar dient op dat moment het juridische geschil tussen de gemeente Opsterland en gaswinner Vermilion over een mogelijke proefboring aan De Ripen in Nij Beets. Zoals bekend vindt Opsterland dat een proefboring een onevenredige aantasting vormt van onder andere de landschappelijke, cultuurhistorische en natuurwaarden in het gebied. Ze weigert daarom de benodigde vergunning. Vermilion bestrijdt dat en stelt dat Opsterland die onevenredige aantasting helemaal niet aantoont.

Opsterland voerde donderdag een nieuw argument aan, dat tot nu toe in de vergunningsweigering niet aan de orde kwam. De gemeente vindt dat ze een discretionaire bevoegdheid heeft. Dus ook als Vermilion aan alle randvoorwaarden zou voldoen, mag Opsterland in haar ogen de vergunning na een afweging van belangen weigeren. Voor de gemeente speelt draagvlak in de omgeving daarin een belangrijke rol. Vermilion leest de regels heel anders. Zij vindt dat het in de vergunning om ruimtelijke ordening gaat en dus alleen ruimtelijke argumenten er toe doen. Maatschappelijke onrust en politieke onwil mogen hierin volgens Vermilion geen rol spelen. Voldoet Vermilion dus aan de ruimtelijke voorwaarden, dan moet Opsterland de vergunning verlenen, zo vindt de exploitant. Gezien de vragen die de rechters stelden, hebben zij niet duidelijk voor ogen waarop dat ‘moeten’ is gebaseerd.

Tijdelijk of niet

Maar de eerste horde die Vermilion dus moet nemen is het voldoen aan alle voorwaarden om af te mogen wijken van het bestemmingsplan. Hier spelen twee onderwerpen. Ten eerste: zorgt een proefboring wel of niet voor onevenredige aantasting van de omgeving. Opsterland zegt ja, Vermilion zegt nee. Ten tweede: is een proefboring een tijdelijke activiteit, ook dat is een voorwaarde. Volgens Vermilion is dat het geval. Voor de proefboring komt er een mobiele installatie en een en andermaal stelden beide advocaten van Vermilion dat hiervoor zelfs helemaal geen vergunning nodig is. Maar het proefterrein moet ook worden ingericht. Met een weg, verhardingen van het boorplatform en de aanleg van een boorput. En daarvoor is wel een vergunning nodig. “U gaat uit van een permanent bouwwerk voor een tijdelijke activiteit,” vatte een van de rechters samen. Een leuke juridische kluif voor de rechters.

Spelregels aangepast

Vermilion vindt daarnaast dat Opsterland zich heel formalistisch opstelt en tijdens het proces haar koers heeft verlegd. Aanvankelijk was er helemaal geen twijfel over medewerking aan een proefboring. Het bestemmingsplan noemt een proefboring zelfs specifiek als een activiteit waarvoor een vrijstelling van het bestemmingsplan mogelijk is. Opsterland adviseerde zelfs over de manier waarop de vergunningsaanvraag ingediend moest worden om medewerking mogelijk te maken, stelden de advocaten van Vermilion. Pas na het ontstaan van maatschappelijke onrust over het plan kwam de wind ineens uit een andere hoek.

Vermilion begon de zitting met de vraag of Opsterland nog wel het bevoegd gezag was in de hele kwestie. De gasexploitant stelt dat door een wetswijziging de bevoegdheid is verschoven naar het ministerie van EZ. De rechters schorsten hierover zelfs de zitting, maar stelden dat dit niet op voorhand aangenomen kan worden.

De uitspraak volgt in januari.