Nieuws

Kerkfusie leidt tot nieuwe gemeente: It Keningsfjild

Potlood Arend Waninge

De hervormden van Ureterp, Bakkeveen, Siegerswoude en Frieschepalen en de synodaal gereformeerden van Bakkeveen vormen sinds begin dit jaar een nieuwe kerkelijke gemeente: It Keningsfjild. “Ynhâldlik sieten wy al langer op deselde koers.”

Ze zijn even terug op de plek waar de liefde werd beklonken. Op een warme zomeravond vorig jaar fietsten twee kerkenraden naar het kerkje aan de Binnenwei in Siegerswoude. De ene ploeg, waaronder Jurjen Jagersma, kwam uit Bakkeveen. Tjitze Bouma zat bij de andere kerkbestuurders vanuit Ureterp. Eerder op de avond hadden de kerkleden bijna unaniem ingestemd met een fusie van de Hervormde Streekgemeente Opsterland Noord en de Synodaal Gereformeerde Kerk De Mande uit Bakkeveen. Een proces waar de beide kerkenraden zo’n vijf jaar aan gewerkt hadden. Sinds 1 januari is de fusie formeel, op 5 februari is er een speciale dienst in de Sint Pieter in Ureterp om de fusie te vieren.

Van acht naar zeven
Bouma en Jagersma waren beiden voorzitter van de kerkenraad in hun kerk. Nu delen ze voorlopig het voorzitterschap van de fusiegemeente. Vergadert de kerkenraad in Bakkeveen dan hanteert Jagersma de hamer, bij de vergaderingen in Ureterp is Bouma voorzitter. “It giet ús net om de popkes.” Bouma vindt de fusie bijzonder. “Yn dizze hoeke fan Opsterlân wiene wol sân ferskillende tsjerken. No binne der noch seis. It is goed te sjen dat tsjerken mei de ferskate achtergrûnen mear kontakt ha as yn it ferline. It past kristenen net om tsjin elkoar op te stean.” Kortgeleden organiseerden de kerken in het gebied samen de Week van het Gebed. Vertegenwoordigers van de verschillende kerken gingen tijdens de gebedsdiensten ook bij elkaar op bezoek, iets wat twintig jaar geleden nog amper mogelijk was. Toen waren de gevolgen van de vele kerkscheuringen in deze regio nog veel scherper aanwezig.

De verse kerkfusie heeft deels een financiële grondslag. Sinds 2011 hadden beide kerken al een gezamenlijke kerkelijk medewerker en drie jaar geleden stelden ze samen een nieuwe fulltime dominee aan: Jak Verwaal. Jagersma: “Yn 2009 ha wy ek al ris sjoen nei in fúzje, mar doe wiene wy yn Bakkefean noch net sa fier.” Beide kerkbestuurders zijn blij dat ze de tijd hebben genomen. Bouma: “Net alleman is fuortdaliks oertsjûge. Mar de tiid en arguminten ha harren wurk dien.”

Ruimte voor verschillen
Dogmatische verschillen tussen de hervormden in Oost-Opsterland en de synodaal gereformeerden van Bakkeveen waren er amper. Dat hadden ze in 2009 al ontdekt toen alle PKN-kerken onderzochten in welk kerkprofiel zij pasten. De beide fusiepartners kwamen uit op het conciliair profiel. Bouma: “Beide wiene wy gemeenten dy’t elk de romte jout om op eigen manier te leauwen. Der is romte foar ferskillen. Dat jout folle minsken de kâns harren thús te fielen.” Dominee Verwaal voelt de eigen nestgeur van de verschillende kerken goed aan, vinden de bestuurders. In Ureterp preekt hij bijvoorbeeld in toga, zoals ze daar gewend zijn. Bakkeveen kent die traditie niet, daar preekt hij gewoon in colbert. Jagersma: “Wy probearje wol in stikje eigenheid te bewarjen. Bakkeveen hâldt bygelyks de tradysje om op krystnacht in kuiertocht troch it doarp te hâlden dy’t einiget yn’t tsjerke.”

Keuze uit diensten
De fusiegemeente beschikt over 150 tot 200 leden die regelmatig de wekelijkse kerkdiensten bezoeken. Ze kunnen kiezen. De eerste zondag van de maand zijn er gezamenlijke diensten, ’s zomers in Bakkeveen, ’s winters in de Pieterkerk in Ureterp en incidenteel in Siegerswoude. In de overige weken hebben de hervormden en de gereformeerden eigen diensten in de eigen kerk. Deels verzorgd door dominee Verwaal, deels door gastpredikanten.

De fusiegemeente It Keningsfjild bracht alle bezittingen van de beide partners bij elkaar: ‘Al het mijne is het Uwe’. Het gaat om drie begraafplaatsen en drie kerken: De Mande in Bakkeveen, de Pieterkerk in Ureterp en de hervormde kerk in Siegerswoude. Bovendien bezit de kerk nog circa 25 hectare land. “De diakonij hat út dy opbringsten dochs noch sa’n 20.000 euro yn it jier te besteden”, aldus Bouma.

De drie kerken, de eigen dominee en kerkelijk werker drukken zwaar op de kerkelijke begroting. De exploitatie kent jaarlijks een klein tekort, dat wordt opgevangen door reserves. “De kommende jierren sille wy sjen hoe’t wy dit struktureel oplosse moatte.” 

De Mande
De Synodaal Gereformeerde Kerk De Mande uit Bakkeveen was nog een jonge kerk, ontstaan eind jaren vijftig. In het destijds nog behoorlijk ‘reade’ Bakkeveen kwamen steeds meer gereformeerden wonen. Er ontstond een evangelisatieproject vanuit de kerk in Wijnjewoude. Centrale man was Foppe de Jong, destijds nog dominee in opleiding. In 1961 volgde de bouw van de kerk. Het geld kwam deels van geloofsgenoten in de provincie. Jurjen Jagersma: “Der giene op saterdei hiele ploegen troch de provinsje fan doar ta doar. Op snein waard yn dy doarpen dan kollekteard foar ús tsjerke.” De Jong kreeg veel mensen op de been. “De fûlste kommunisten metselden mei.”

Opsterland Noord
De Hervormde Streekgemeente Opsterland Noord ontstond al in de jaren zeventig als fusie van de hervormde gemeenten in Ureterp, Frieschepalen, Siegerswoude en Bakkeveen. Ook toen was een terugloop van het aantal kerkbezoekers reden van de fusie. Samen was het mogelijk een dominee aan te stellen. De gemeente beschikte aanvankelijk over drie kerken, in Ureterp, Bakkeveen en Siegerswoude. De kerk aan de Tsjerkewâl in Bakkeveen werd enkele jaren geleden verkocht en wordt nu verbouwd tot woning. De kerken in Ureterp en Siegerswoude zijn oude kerken, waarschijnlijk in de vroege middeleeuwen gesticht vanuit twee kloosters. De Pieterkerk in Ureterp stond onder auspiciën van het klooster in Hallum, de kerk in Siegerswoude van het klooster in Smalle Ee. Destijds stond de kerk op het oude kerkhof , later is enkele honderden meters verder aan de Binnenwei een nieuwe kerk gebouwd.

itkeningsfjild.nl