Nieuws

Lammetjes kijken in Lippenhuizen

Camera Sietse de Boer Potlood Wim Bras

Nog geen twee weken na de voltooiing van de nieuwe schapenstal aan de Compagnonsfeart lagen de eerste lammetjes al in het strobed. “Wy wiene krekt op tiid”, aldus Martin en Elsa Reitsma van schapenbedrijf By de Hân. Zaterdag kan iedereen een kijkje komen nemen.

Inmiddels staat de stal al aardig vol met jong grut. Nu al zoveel lammeren, is dat niet aan de vroege kant? “Klopt, wy sette de ram der al yn augustus by. Sa ha we lammerij fan desimber oant maart.” Vanaf april gaan de Schoonebeekers alweer naar buiten om gemeentegroen en natuurgebieden af te grazen. Dan pasgeboren lammetjes mee laten hobbelen in de kudde betekent geblèr in de woonwijken en daar zit niet iedereen op te wachten, vertelt Elsa. Want By de Hân is in eerste instantie een begrazingsbedrijf; met 1.200 schapen biedt het zijn diensten aan in de wijde regio. Martin: “De beheining is: wy moatte binnen in heal oerke te plak wêze kinne.” Het komt namelijk weleens voor dat een kudde, opgeschrikt door loslopende honden, uit de afrastering breekt, of dat jeugd uit verveling de netten platgooit. “Lokkich bellet altyd wol in buertbewenner om te warskôgjen, dan is it samar wer klear. Minsken fine it moai wat wy dogge.”

Onzeker

De begrazing van het gemeentegroen gaat op contractbasis. Momenteel wachten Martin en Elsa met spanning op de uitslag van een hernieuwde aanbesteding. Ook al wil de betreffende gemeente naar eigen zeggen graag met hen door, Europese regels verordonneren nu eenmaal aanbesteding. “Dat makket ús bedriuwsfiering ûnseker.” Daarom boorden ze de afgelopen jaren ook andere bronnen van inkomsten aan. Zo verhuren ze de oude koeienstal van de boerderij aan veehandelaar Sije Bleeker uit Tjalleberd die er zijn exportpinken onderbrengt. Daarnaast hebben ze het dealerschap van stalinrichters Veno en Gallagher en bestiert Elsa een eigen webshop met schaapsbenodigdheden. “Wy ha no ek in winkel yn de stal.”

Suffolk

Ook zorgt de opbrengst aan wol en lamsvlees voor inkomsten. Martin heeft de helft van de kudde ondergebracht bij boeren in de omgeving. Met hun fijne hoefjes trappen de schapen het land aan voordat de koeien in het voorjaar de wei ingaan. De taaie Schoonebeekers die in wintertijd buiten staan werpen hun lammeren in het vrije veld. “De natoer docht syn wurk. Sa hâlde wy de keppel sûn.” De andere helft Schoonebeekers staat op stal en wordt gedekt door een ram van het Suffolk-ras. De lammeren van de Suffolk zitten dikker in hun jas en zijn daardoor weer meer geschikt voor vleesconsumptie, legt Martin uit.

Een nieuwe ontwikkeling is de begrazing onder en rond zonnepanelen, zo kortwiekt een deel van de Liphuster kudde de zonnevelden van Burgum en Garyp. “Mei skiep kinst de sinnefjilden better ûnderhâlde as mei de boskmeaner; it is duorsumer en goedkeaper. Wy ha der in bytsje yn pionierd om de bernesyktes derút te heljen. Sa kinne wy bygelyks advys jaan oer it ophingjen fan de bekabeling.”

By de Hân houdt zaterdagmiddag 18 januari (13.00 tot 16.00 uur) een open huis aan de Compagnonsfeart 3 in Lippenhuizen. bydehan.nl