Thema Afscheid

‘Mei de skeppe is wat respektfoller’

Camera Sietse de Boer Potlood Renske Woudstra

Werken op een begraafplaats is een bijzondere baan. Wolter Bosma is een van de twee  beheerders van de gemeentelijke begraafplaatsen aan de Hegedyk en De Leijen in Gorredijk. Hij zorgt voor het dagelijks onderhoud, het delven van een graf, het sluiten, uitgifte van nieuwe graven en het ruimen van oude graven.

Het delven van het graf is geen handwerk meer, tegenwoordig gebruikt Wolter een kraantje. “Ik soargje derfoar dat nei it graven der in bekisting yn it grêf setten wurdt.” Die bekisting is wettelijk verplicht, vertelt hij. Een graf wordt gegraven tot de wettelijke verplichte diepte van 1.10 meter. Als het graf al eerder is gebruikt, worden de menselijke resten die worden gevonden dieper begraven  “As wy in grêf romje, helje wy de minsklike resten net fuort. Die komme djipper te lizzen sadat it dochs in skjin grêf is.”

Grafdelvers kunnen van alles tegenkomen. Soms stuiten ze op oude grafkelders. “Minsken meie trochgeans sels in plak foar it grêf útsykje. Wy prikke dan mei in stok om te sjen oft dêr ek in grafkelder sit.” Want die gegevens uit vroeger dagen zijn niet altijd terug te vinden. Oude grafkelders worden geruimd om de simpele reden dat de mensen steeds langer worden en de kist zodoende niet meer in de kelder past.

Tien jaar is de wettelijke tijd dat een graf met rust moet worden gelaten, de gemeentelijke begraafplaatsen hanteren een periode van twintig jaar. De uiterste termijn voor de huur van een graf is dertig jaar; na die tijd is het aan nabestaanden om deze periode wel of niet te verlengen. En daar schuilt een probleem, vertelt gebiedscoördinator Franciscus Koopman. “Soms witte we net wa’t eigner is. Dan sette we in buordsje by it grêf mei de fraach om kontakt mei ús op te nimmen.” Gebeurt dit niet, dan vervalt het recht terug aan de Gemeente Opsterland.

Een dubbel graf bestaat op de gemeentelijke begraafplaatsen uit twee naast elkaar gelegen graven. “Dan fine minsken it soms in aparte fraach ast fregest oan welke kant de frou of man lizze moat.” Wolter is altijd bij het graven van een graf, tijdens de begrafenis blijft hij op afstand. “We ha wol altyd kontakt mei de boade en lette derop dat de juste persoan op it juste plak begroeven wurdt.” Naar wens luidt hij ook de klokken. Een graf moet voor zonsondergang gesloten of bedekt worden. “Dat dogge we mei de skeppe, dat fyn ik respektfoller.”

Het is een trend dat nabestaanden een grotere rol hebben bij een begrafenis. “Minsken ha in protte en soms ek bysûndere winsken. Dat se mei seis man oan it tou stean om de kist sakje te litten, is in stikje ferwurking”, denkt Franciscus. Wolter: “Yn oerlis is der in soad mooglik. Neibesteanden moat dat dan wol sels oanjaan.”

Delen