Nieuws

Nieuw boek over voormalige winkels in Boornbergum

Camera Sietse de Boer Potlood Wim Bras

Waarom wel een boek over alle ‘pleatsen’ van Boarnburgum en geen boek over de vele winkels die het dorp ooit rijk was? Daar had de klager die hem op straat staande hield een punt, moest dorpshistoricus Jochum Dykstra toegeven. “Ik hie al hiel wat sammele. No moat it der ek mar fan komme, tocht ik.”

Toen Jochum Dykstra in 1977 als pasbenoemd schoolhoofd naar Boarnburgum verhuisde, telde het dorp behalve de bakker en de Sparsuper ook een slager, een fietsenwinkel, een manufacturenzaak, een handel in elektrogoed en nog een handvol winkels. “Der wie in bloeiende middenstânsferiening dy’t aksjes fersoarge en de ferljochting mei Sinteklaas en Kryst ophong. Sy soargen foar in libbene sfear op strjitte.” Niet veel later begonnen de winkels echter langzamerhand te verdwijnen, zoals in zoveel plattelandsdorpen rond die tijd. Boarnburgum heeft nog aan oud-burgemeester Pieter van der Zaag te danken dat de Poiesz terugkeerde naar het dorp, weet Dykstra. “Mar ik ha my foaral rjochte op de earste helte fan de foarige ieu. Doe tilde it doarp op fan de lytse winkeltsjes.”

Verzameling buurtschappen

Daar is geen woord van overdreven. Al bladerend door de vele foto’s in ‘Winkels fan destiids Boarn’ valt op dat afgezien van de tussenliggende boerderijen bijna elk woonhuis een winkelraam heeft of anders wel een uitstallinkje voor de deur heeft staan. Dykstra verklaart de drukke nering door het geografische karakter dat Boarnburgum van oudsher kenmerkt. “It doarp is eins in samling fan buorskippen dy’t wiid út elkoar lizze. Sa hie eltse buorskip syn eigen lytse winkelbestân.” In zijn geschiedschrijving volgt Dykstra het patroon van elkaar opvolgende buurten. Te beginnen bij de Sânbuorren in Koartehimmen waar onder andere slachter Klaas Ypenga spek en vlees verkocht op de plek waar Dykstra later zelf woonde. Dan de Galhoeke, de Easter- en de Westerbuorren, daartussen de Nijewei. Pluizend door oude gemeenteregisters turfde Dykstra op zeker moment maar liefst 37 middenstanders in Boarnburgum.

Grutsk

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat in dat getal ook buurtschap De Wilgen meetelt, nu een zelfstandig dorp. “De ôfskieding wie yn 1956 by de gemeentlike weryndieling. Dat hie eins net moatten.” Behalve De Wilgen ‘verloor’ Boarnburgum toen ook De Veenhoop. Zo plaats je burgers juist op afstand van de lokale geschiedenis, meent Dykstra. “Doe’t ik hjir krekt te wenjen kaam, foel my op hoe grutsk de minsken wienen dat der in kleaster yn harren doarp west hat. It kleaster fan Smelle Ie.” Dat gegeven ontstak bij hemzelf het vuur om eens dieper in de historie van zijn nieuwe woonplaats te duiken. Mettertijd verschenen daarop verschillende overzichtsboekjes van zijn hand: onder andere over de kerken, de scholen en de boerderijen. En nu dus over de winkels. “Der falt noch sa’n soad út te sykjen en te fertellen. Ik hie eins tweintich jier jonger wêze moatten.” Het boek ‘Winkels fan destiids Boarnburgum’ wordt vanmiddag (woensdag) gepresenteerd in restaurant Het Spijshuys, ‘de hjoededeiske parel fan it doarp’ volgens de schrijver. Het boek is daar voor 15 euro te koop.

Jochum Dijkstra (links) overhandigt het boek aan Kees de Boer.