Nieuws

Open Monumentendag in Beetsterzwaag

Camera Sietse de Boer Potlood Arend Waninge

Beetsterzwaag was al in de negentiende eeuw een aantrekkelijke bestemming voor toeristen. Het dorp was voorzien van meerdere herbergen en hotels. En dat past mooi bij het thema van de Open Monumentendag dit jaar: Plekken van plezier.

Verschillende reisboekjes uit de negentiende eeuw prijzen Beetsterzwaag aan vanwege de aanzienlijke huizen, de fraaie ligging en de ‘menigvuldige gelegenheden tot schoone wandelingen in de omtrek’. Een van de herbergen was Boschlust, al daterend uit de zeventiende eeuw, ‘waar men eenen aangenamen dag in den schoonen omtrek van Beetsterzwaag kon doorbrengen en tevens Koffij, Thee, Wijn, Likeuren, Boter en Brood’ kon verkrijgen. Er was ook gelegenheid de paarden te stallen. De doorreed was aan twee zijden voorzien van grote deuren zodat de postkoets erdoorheen kon rijden.

Met de komst van de tram, eind negentiende eeuw, wordt Beetsterzwaag een geliefde bestemming voor de populaire dagtochtjes met de tram. In 1930 wordt villa De Horst (Van Harinxmaweg 9), oorspronkelijk een buitenverblijf van een Sneker familie, verbouwd tot hotel-café-restaurant. Compleet met een speeltuin met een dertig meter hoge uitkijktoren.

De oudste herberg van Beetsterzwaag, Hotel ‘De Klok’, dateert uit de zeventiende eeuw. Nu is het al decennia een Chinees restaurant. Hotel ‘De Herder’ verrees direct naast ‘De Klok’ en beleefde een glorietijd tussen 1910 en 1930 toen het als grandhotel landelijke bekendheid genoot. Het nog steeds bestaande Hotel Het Witte Huis bezat ook jarenlang een grote speeltuin. Met een gehuurd bootje kon je bovendien varen op de Grutte Fiver.

1929. Slauerhoff bij de Ford van huisarts Bremer in Beetsterzwaag.

Een vleugje Slauerhoff 

Acteur Joop Wittermans staat tijdens de Open Monumentendag zaterdag stil bij het leven en werk van schrijver en dichter Jan Jacob Slauerhoff. Een monument van een dichter, die vijf weken in een monument in Beetsterzwaag verbleef en die komend weekend precies 121 jaar geleden werd geboren. Slauerhoff, arts van beroep, verving in de zomer van 1929 huisarts Bremer die in Davos kuurde. Het korte verblijf in het Eysengahuis, de huisartsenpraktijk, ging niet onopgemerkt aan het stille Beetsterzwaag voorbij. Volgens de overlevering vulde hij zijn dagen met het in de omgeving rondtoeren in de T-Ford van de huisarts, waarbij hij meer dan gemiddeld oog had voor vrouwelijk schoon. Toen hij zijn oog liet vallen op een 18-jarige meid uit Nij Beets en haar meenam tijdens zijn uitstapjes, zorgde dat voor nogal wat ‘opskuor’ in het dorp.  Wittermans: “Dat wie wol ta ûnnocht fan de notabelen. Doe wie men wol klear mei dizze man.”

Wittermans heeft een duidelijk beeld van Slauerhoff. “It wie in ûnrêstich figuer, in aventurier. As skipsarts wie er ek altyd ûnderweis. Ik tink dat hy him nergens thúsfielde. Al hie er miskien it bêste gefoel noch op Flylân.” Tijdens de Open Monumentendag trakteert Wittermans op een vleugje Slauerhoff. Hij vertelt over zijn leven. “En ik lês fansels gedichten foar.” Bovendien laat Wittermans opnamen horen van op muziek gezette gedichten van Slauerhoff. “Dat komt út in foarstelling dy’t myn dochter Margje in pear jier lyn makke hat.” Het programma duurt ongeveer twintig minuten. Ons Huis (Hoofdstraat 79; achterom door de steeg); Aanvang: 14.00, 15.00 en 16.00 uur.

Open Monumentendag

Zaterdag 14 september (11.00-17.00 uur) is het Open Monumentendag in Beetsterzwaag. Het programma is mede mogelijk gemaakt dankzij bijdragen van de Van Teyens Fundatie en de gemeente Opsterland. Organisatie: Stichting Historisch Beetsterzwaag in samenwerking met de werkgroep Kunst in Opsterland, de Tropische Kas, Kunsthuis Syb, Projectruimte Hoofdstraat 17, Cultbee en Museum Opsterlân in Gorredijk. historischbeetsterzwaag.nl

Kunsthuis SYB

Kunstenaar Jasper Coppes werkt sinds augustus in Kunsthuis SYB en presenteert zijn werk. Hij onderzocht het landschap in Groenland en in het Waddengebied, waarbij hij kijkt naar de processen die het landschap, cultureel erfgoed en ons collectief geheugen vormen.

Kunstmarkt in Lycklamapark

De werkgroep Kunst in Opsterland verplaatst de jaarlijkse kunstmarkt in september dit jaar van de bossen van Sparjebird in Hemrik naar het park achter het Lycklamahûs. Tijdens de Open Monumentendag bestaat de markt uit ongeveer dertig kramen met sieraden, bijzondere tassen, schilderijen, fotografie, keramiek, glas-, textiel-, metaal- en houtwerk. Kinderen kunnen weven.

Workshops in de Tropische Kas

Zaterdag zijn er in de Tropische Kas twee workshops. Illustrator Hesther de Jong-Nijland van Studio Sterre begeleidt deelnemers bij het ontwerp en de uitvoering van een kleurrijke illustratie met acrylverf en bloemen en blaadjes op een riviersteen. De steen wordt met lakspray afgewerkt zodat de illustratie goed bewaard blijft. Deelname: gratis.

In de tweede workshop leert Sietske Bosma deelnemers in ongeveer tweeënhalf uur een meerkleurendruk te maken met een echte drukpers (hoogdruk). Deelnemers drukken af op verschillende soorten papier in verschillende lagen. Experimenten met kleur leiden tot verrassende resultaten. Workshop: 10.00 tot 12.30 uur en 13.30 tot 16.00 uur. Deelname: 15 euro. Minimumleeftijd 11 jaar. Vooraf aanmelden bij Sietske Bosma: 06-1279 6536 of sietskebosma.nl

De depots van Museum Opsterlân

De oude Openbare Lagere School, waarin Museum Opsterlân is gehuisvest, werd in 1887 gebouwd in een mengsel van ‘postkantoor-‘ en ‘stationstijl’. In de gemetselde decoratie is gebruikgemaakt van vernieuwingsstijl-elementen. In het gebouw zijn de centrale dubbele houten trap met gietijzeren spijlen en de vensterkozijnen voorzien van snijwerk nog oorspronkelijk. Sinds 1961 is het pand een museum. Het museum beschikt over zes depots met objecten, documenten, foto’s en films, boeken en schilderijen. Om 13.30, 14.30 en 15.30 uur start een rondleiding door het gebouw waarbij bezoekers een blik achter de schermen kunnen werpen. Ook het grote depot op zolder met een prachtig uitzicht over Gorredijk is op 14 en 15 september (13.00-17.00 uur) tijdens deze rondleidingen te bekijken. Entree: gratis museumopsterlan.nl

150 jaar oude Druivenkas

De Druivenkas op het complex van de Tropische Kas bestaat dit jaar 150 jaar. Dat wordt op zondagmiddag 15 september gevierd. De Druivenkas is in 1869 gebouwd door grietman Jan Anne Lycklama à Nijeholt in de overtuin van het Lycklamahuis. In deze zeldzame lessenaarskas staan de wortels van de druivenstruiken buiten en groeien de wijnranken binnen onder de schuingeplaatste ruiten. Zo krijgen de druiven voldoende zonlicht en warmte en de planten genoeg regenwater. Tijdens deze feestelijke middag zijn er korte optredens van Tatiana Koleva (slagwerk) en leden van de Youth Percussion Pool. Zij bespelen naast trommels ook de cactus! Er is een verkoop van bloembollen en een boekje over 150 jaar Tropische Kas. Wethouder Libbe de Vries neemt om 15.30 uur een speciaal cadeau in ontvangst.
Tropische Kas, tegenover Hoofdstraat 80; 14.00 tot 17.00 uur. Entree: gratis.

Bekijk hier het hele programma.