Cultuur

Oud-rector ontpopt zich tot handwerksman

Camera Sietse de Boer Potlood Wim Bras

Zijn hele loopbaan werkte Anne Miedema uit Gorredijk met zijn hoofd. Na zijn afscheid als rector van het Liudger in Drachten ontdekte hij zijn handen. “Met je hoofd denk je in rationele stappen vooruit, onder je handen ontstaat iets op gevoel.”

“Wist je dat het wiel is uitgevonden door pottenbakkers? Pas na verloop van een paar honderd jaar bedacht iemand dat het wiel misschien ook wel eens een handig attribuut kon zijn om een last mee te dragen. Zo bestond de pottenbakkersschijf al ver voor de kruiwagen of de kar.” Dit is dus even de docent in hem die spreekt, vergoelijkt Anne Miedema. Een leven lang in het onderwijs laat nu eenmaal sporen na. Als pottenbakker spreekt hij tegenwoordig met de handen. Verwacht van hem geen kunstzinnigheden of artistieke hoogstandjes, aan boetseren doet hij niet. “Ik maak gebruikskunst. Schalen, potten, vazen, olielampjes: puur functionele voorwerpen. Maar wel in een eigen stijl die tot uiting komt in vorm en kleur.

Iets concreets

Nadat zijn laatste grote klus als rector, de nieuwbouw van het Liudger aan de Raai, succesvol was afgerond, besloot Miedema in 2015 met prepensioen te gaan. “Ik heb het moment aangegrepen om te stoppen, ik vond het welletjes. In de loop van de jaren heb ik als schoolbestuurder het onderwijs onder invloed van het Angelsaksisch denken zien verworden tot een opeenstapeling van rapportages en protocollen. Ik wilde niet langer met ideeën op papier bezig zijn, maar iets concreets doen.”

Miedema ging pottenbakken. Van de biologieleraar kon hij een oude draaischijf overnemen, daarop kreeg hij het ambacht in de vingers. “Pottenbakken is doen: uitproberen, falen en opnieuw beginnen. Met oefenen ontwikkel je het fingerspitzengefühl dat je nodig hebt om onder gelijkmatige druk een vorm te laten ontstaan. Als er dan uitkomt wat je vooraf hebt bedacht, stemt dat tot diepe tevredenheid. De lol zit hem in het maken en daar hoort ook de spanning bij: hoe komt het uit de oven?”

Eigen klei

Net als andere pottenbakkers zweert Miedema bij ‘eigen klei’. “De mijne komt uit Duitsland, ik haal het bij mijn vaste leverancier in Surhuisterveen. Geleidelijk aan leer je de klei kennen, je komt erachter wat het wel en niet kan hebben. De snelheid van de draaischijf, de druk die je uitoefent op het materiaal, de houding van je handen: al die technische factoren zijn van invloed . Maar het spannendst is de ovengang.” Miedema gebruikt geen industriële glazuren die tot voorspelbaar resultaat leiden, maar experimenteert met eigen recepten. “Dat luister nauw want de glazuren werken in op het voorgebakken biscuit en kunnen makkelijk tot verwringing leiden. Maar zo kom je wel tot de meest prachtige kleurencombinaties.”

Keramiekcultuur

Afgelopen zomer stond hij er voor het eerst mee op de kunstmarkt van Sparjebird. Zijn mezenpotten, olielampjes en knoflookpotten vonden zowaar gretig aftrek. “Dat verbaasde me toch enigszins, want wij hebben geen keramiekcultuur. Nederlanders willen eigenlijk niet betalen voor handwerk.” Verkoop streelt het ego, bekent Miedema. Het bracht hem ertoe om zijn tot atelier omgebouwde garage aan huis om te dopen in Pottenbakkerij La Ceramica. “Een eigen ambachtsbedrijfje, wie had dat gedacht. Ik hoef er mijn brood niet mee te verdienen, maar voldoening geeft het wel.”

www.laceramica.nl