Cultuur

Pier Hoekstra: een leven vol muziek

Camera Sietse de Boer Potlood Arend Waninge

Hij bespeelde meerdere instrumenten, was dirigent, componist en arrangeur. Pier Hoekstra was bovendien de eerste directeur van de Opsterlandse muziekschool. Een gedreven man, die muziek voor iedereen toegankelijk wilde maken. Dit jaar is het honderd jaar geleden dat hij werd geboren.

Het is 1943, midden in de oorlog. De dan 24-jarige Pier Hoekstra, geboren in Kortezwaag, krijgt zijn eerste aanstelling als dirigent. Bij het kerkkoor in Gorredijk. Hij is dan al tien jaar fanatiek bezig met muziek. Op jonge leeftijd speelt hij mandoline, blokfluit en viool. Op zijn veertiende wordt Pier lid van de plaatselijke muziekvereniging ACC, de klarinet is het vierde instrument dat hij onder de knie krijgt. Hij ontwikkelt een grote liefde voor muziek, maar moet na de ulo, als oudste van negen kinderen, aan het werk. Verder leren is er niet bij. Pier komt op kantoor bij garage De Boer, een ideale baas die hem volop de ruimte geeft om zich muzikaal verder te ontwikkelen. In de avonduren volgt cursus na cursus. “Us heit wie in autodidakt, hy hat it him sels allegear oanleard”, vertelt dochter Iepie. “De muzikale genen komme fan beppe, dy song altyd.”

Pier ontdekt al vroeg zijn talent als dirigent. Na het kerkkoor van Gorredijk volgen in de loop van de jaren tal van andere koren, muziekkorpsen en orkesten. In de directe omgeving van Gorredijk, zoals in Heerenveen, Beetsterzwaag, Lippenhuizen en Tijnje. Het Mingd Koar in Terwispel staat zelfs meer dan veertig jaar onder zijn ambitieuze leiding. Maar ook elders in Friesland staat hij voor muziekgezelschappen. Het langst bij Excelsior in Lemmer waar hij vanaf 1953 meer dan 34 jaar lang de leiding heeft over korps en koor. “De earste jierren gie hy mei de bus hinne en wer, in auto hiene wy noch net.”

Fedde Schurer

Thuis in Gorredijk weten ze niet beter dan dat heit altijd op pad is. Ook op zondagochtend, dan repeteert het korps in Lemmer. Doordeweeks zijn de vissers op zee. “Mar snein tusken de middei iten wy meielkoar, in belangryk momint yn de wike.” Vaak zit Hoekstra ook op zijn kamer te componeren of te arrangeren, soms tot midden in de nacht. “Hy koe op de fioele twa stemmen spylje en dêr in tredde stim by sjonge. Sa’n muzikaal gehoar.” Bij het opruimen van het ouderlijk huis kwamen veel composities voor het licht. Hoekstra hield van de gedichten van Fedde Schurer en Jan Eisenga en zette ze graag op muziek. “Wy fûnen ek in sjongspul foar bern, basearre op gedichten oer de moannen fan it jier fan Jant Visser-Bakker. Heit sette it op muzyk.” Componeren deed Hoekstra volgens dochter Iepie op een bijzondere manier, hij schreef muziek op de mensen. Iemand die goed was kreeg een lastige partij. Waren de muzikale kwaliteiten minder, dan herschreef hij partituren. “Hy woe dat elkenien muzyk meitsje koe.”

Er was nog een man die muzikale vorming belangrijk vond: burgemeester Harmsma. In de jaren vijftig nam hij het initiatief tot de oprichting van de Opsterlandse muziekschool. Pier Hoekstra werd er in 1956 docent en administrateur, in 1959 volgde een aanstelling als directeur. Hoekstra had inmiddels een bestaan in de muziek. De muziekdocenten reizen in eerste instantie langs de scholen. Later krijgt de muziekschool een eigen gebouw aan de Hoofdstraat (nu Louis Optiek). Hoekstra is niet alleen directeur, hij blijft ook dirigent, componist en arrangeur. In 1969 gaat het mis. Een ernstig auto-ongeluk op de Koaibosk, vermoedelijk veroorzaakt door intense vermoeidheid, zet hem een jaar lang aan de kant. Iepie: “Hy frege folle fan himsels, wie hiel passioneard, alles moast wike foar de muzyk.” Anderen nemen tijdelijk de koren, korpsen en muzieklessen waar. Het lukt, met behulp van collega’s, maar ook zijn eigen kinderen en vrouw nemen taken over. Mem Tetje geeft daarna nog jarenlang blokfluitles.

17 februari 1962.

Lemmer Cantate

Hoekstra leidt de muziekschool tot zijn pensionering in 1982, maar ook daarna blijft hij actief. Als dirigent en als muzikant. Eind jaren zeventig wordt hij actief bij het Opsterlands Strijkersensemble, in de jaren tachtig volgen nog het Koor voor Ouderen in Gorredijk en het Drachtster Kamer Orkest. In 1996, bij het honderdjarig bestaan van korps Excelsior, bedenkt hij een passend cadeau: op 76-jarige leeftijd schrijft hij de Lemmer Cantate, op tekst van Fedde Schurer. Een werk voor korps, koor en solisten. In het kader van LF2018 wordt het in 2018 in Lemmer opnieuw opgevoerd. Veel familieleden zijn aanwezig, allemaal in het bezit van de muzikale genen. Drie van de zeven kinderen worden beroepsmusici. Wouter onder andere bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest, Theo bij het Radio Filharmonisch Orkest en zus Frieda speelt nog altijd bij het Noord Nederlands Orkest.

Pier Hoekstra overlijdt in 2005 op 86-jarige leeftijd. Hij laat naast herinneringen veel werk na. Het ouderlijk huis aan de Molenwal bevat een uitgebreid archief. De opgeleide administrateur is zichtbaar. De familie draagt de muzikale erfenis over aan het Frysk Muzyk Argyf, onderdeel van Tresoar. Het online archief bevat maar liefste 93 gedigitaliseerde partituren.

Pier Hoekstra Concert

Kerkkoor Te Wûnderlik uit Lippenhuizen brengt zondagmiddag 12 mei (16.00 uur) in samenwerking met gemengd koor Excelsior uit Lemmer en het Opsterlands Strijkers Ensemble een concert ter ere van het honderdste geboortejaar van componist en dirigent Pier Hoekstra. Op het programma staan onder andere composities en arrangementen van Hoekstra, waaronder De Lemmer Cantate. Daarnaast brengt Te Wûnderlik en het Opsterlands Strijkers Ensemble een werk van Antonio Vivaldi voor strijkorkest, koor en solisten. Excelsior voert twee delen van de From the Bavarian Highlands van Edward Elgar uit. Locatie: Piterkerk Lippenhuizen. Entree: 8.50 euro; tot 12 jaar gratis. Kaarten reserveren: 06-4714 3469.