Week van de duurzaamheid

Waterschaarste is voor Jippe Hoogeveen dagelijks werk

Camera Sietse de Boer Potlood Arend Waninge

Al meer dan twintig jaar houdt Jippe Hoogeveen zich vanuit Rome bezig met de verdeling van water. Met de groeiende wereldbevolking, toenemende welvaart en klimaatverandering is dat een fikse opgave. “Technyske oplossingen binne der genôch, mar dan binne der eins ek altyd politike hobbels.” 

Het water daar brengen waar het nodig is, dat heeft Jippe Hoogeveen altijd geboeid. Irrigatie was niet alleen het belangrijkste onderwerp tijdens zijn Wageningse studie, hij wijdt er sindsdien zijn hele arbeidzame leven aan. “It rint sa at it rint.” Opgegroeid in Beetsterzwaag, woont hij al decennia in Italië, waar hij bij de FAO, de wereldvoedselorganisatie, werkt. Het is niet het praktische veldwerk waar Jippe vroeger van droomde. Hij werkt nu vooral veel met computermodellen en satellietbeelden. De centrale vraag in zijn werk: hoeveel water is er in de toekomst nodig om iedereen van voedsel te kunnen voorzien? “Wat is de sitewaasje yn in gebiet? En hoe kinne wy it wetter dat der is goed ferdiele?”

Rond het thema water zijn de uitdagingen groot. Het aantal mensen op aarde groeit en in veel gebieden stijgt de welvaart. In de praktijk leidt dat tot een hogere vlees- en zuivelconsumptie. “Dat is een gegeven. Ik ha net de illúzje dat we dat feroarje kinne.” Het houdt wel in dat het waterverbruik ook stijgt. “De produksje fan fleis kostet tsien kear safolle wetter as de produksje fan plantaardich iten. Dat is gjin probleem at dy bisten harren eigen fretten sykje kinne, mar wol at der yrrigaasje nedich is om it foer te produsearjen.”

Als het water er is, is die toenemende watervraag geen probleem. Maar dat is lang niet overal het geval. Het veranderende klimaat zorgt voor hogere temperaturen en meer extremen. Hele droge perioden wisselen met perioden met wateroverlast en veel overstromingen. En dus is het zaak zo verstandig mogelijk met water om te gaan. Waterproductiviteit is in het werk van Jippe een belangrijk begrip: hoeveel product produceer je per kubieke meter water. “Dat freget om wettermanagement. Der moat net te folle en net te min wetter wêze. En by alles wat wy dogge mei de natoer der net ûnder lije.”

De schaarste van water vraagt volgens Jippe om maatwerk. Irrigeren is al een hele oude techniek, maar te veel irrigatie is tegenwoordig niet meer te verkopen. Het is een dunne lijn, met veel kapers op de kust. Landbouw gebruikt bijvoorbeeld in veel Afrikaanse landen zeventig procent van het beschikbare water, de industrie twintig procent. “Mar it ekonomysk rindement fan wetter yn de yndustry is folle heger as dat fan de lânbou.” En dat geeft druk op de landbouw. Wil de voedselproductie kunnen beschikken over voldoende water, dan moet het efficiënt met water omgaan. Dus niet te veel en zeker niet te weinig. “Boeren hâlde op at se troch droechte in pear jier te min opbringsten ha. Dan lûke se fuort, wurde it flechtelingen en is de produksje fan genôch iten yn gefaar.”

En dus komt het neer op het irrigeren op het juiste moment. Technisch is dat volgens Jippe vaak ook geen probleem. “Technyske oplossingen binne der meastal wol. Mar mei de technyk bist faak noch net op de helte.” De politiek speelt een minstens zo grote rol. Het beste beleid is politiek niet altijd haalbaar. “Dêr rinne wy faak tsjinoan. It freget folle diplomatike ynset.” Daarin speelt mee dat een politicus in veel ontwikkelingslanden aan kracht wint wanneer hij veel geld uitgeeft. En omdat een minister van landbouw meestal maar een beperkt budget heeft, zijn de ministers van landbouw vaak niet de politici met de meeste invloed.

In de diplomatieke kringen is het normaal om iedere vijf jaar van functie te veranderen. “Mar dat is der by my noait fan kaam. Der komme hieltyd nije projekten dy’t my dêr op myn post hâlde. Mar ik ha fansels wol in soad reizge, it libben yn Itaalje is goed en der binne útdagingen genôch.”

Jippe Hoogeveen (53)

Jippe Hoogeveen groeide op in Beetsterzwaag. Na zijn schooltijd op obs De Trime en het Drachtster Lyceum studeerde hij Tropische Cultuurtechniek aan de Universiteit van Wageningen. Jippe werkte na zijn afstuderen aan de universiteit en bij Rijkswaterstaat. Veel werk in zijn vakgebied was er niet. En toen was er ineens een vacature bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze zochten iemand die hydrologische modellen kon maken, iets wist van geografische informatiesystemen en verstand had van irrigatie. “Ik wie ien fan de weinigen dy’t dizze kombinaasje hie. Al hie it sa wêze moatten.” Sinds 1997 werkt hij bij de wereldvoedselorganisatie FAO, standplaats Rome.

Corona in Italië

Jippe woont met zijn vrouw Sandra en hun zonen Piter (9) en Jan (7) dertig kilometer buiten Rome. Op het platteland, in een ruime woning met dito tuin. Met de trein zijn Jippe en Sandra, die ook bij de FAO werkt, binnen een uur op kantoor. Het gezin Hoogeveen maakte eerder dit jaar twee maanden lockdown mee. Ze mochten alleen de straat op voor boodschappen of een bezoek aan de dokter. Jippe weet dat Italianen niet het imago hebben dat ze van regels houden. “Mar it gie hiel goed. Dat hie ek te krijen mei de daaglikse bylden út it noarden fan it lân. It wie yn Itaalje echt in kwestje fan libben en dea.” Op het platteland hadden ze weinig te klagen. Ze konden thuis werken, de vaste oppas woonde in de straat en Sandra haar moeder was op bezoek toen de lockdown inging. Zij kon niet terug naar Toscane. “It wie goed te dwaan, it wie by oaren folle dreger.” Pake Henk en beppe Fokje uit Beetsterzwaag konden alleen dit voorjaar niet op familiebezoek. Dat doen ze normaal twee keer per jaar en meestal is Jippe ook twee keer per jaar in Nederland.

In de Week van de Duurzaamheid geeft de gemeente Opsterland extra aandacht aan onderwerpen die te maken hebben met energiebesparing, duurzaamheidsmaatregelen aan woningen en duurzamer leven. Op zes pagina’s besteedt de redactie van Sa! deze week in samenwerking met de gemeente Opsterland ook aandacht aan duurzame onderwerpen. Om te informeren, te inspireren en te motiveren.

In deze serie verder:

Energiecoaches inspireren dorpsgenoten

Weggeefgroep Facebook

Praktische voorbeelden op Duurzame Huizenroute

Frisian Motors maakt emissieloze werkvoertuigen

Jesse Russchen gebruikt restwarmte melk voor verwarming